توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٦٢٥

" احكام مضاربه "

راضى به قسمت نشد ، مالك مى تواند أو را به پذيرفتن قسمت مجبور كند .

مسأله 2283 - اگر سود را قسمت كنند ، وبعد از قسمت خسارتي بر سرمايه وارد

شود ، وسودى بعد از آن حاصل شود وكمتر از خسارت نباشد ، آن خسارت به آن سود

جبران مى شود ، وچنانچه كمتر از خسارت باشد ، عامل بايد آن خسارت را به سودى

كه به قسمت گرفته جبران نمايد ، پس اگر خسارت كمتر از سود باشد ، زايد بر

خسارت براي أو مىماند ، واگر بيشتر باشد ، مقدار زايد بر سود بر عهده ء عامل نيست .

مسأله 2284 - تا وقتي عقد مضاربه باقي باشد ، خسارت وارد بر سرمايه ، از سود

حاصل از عمل جبران مى شود ، چه سود قبل از خسارت ويا بعد از آن باشد ، واگر

خسارت قبل از شروع در عمل باشد ، چنانچه قسمتى از سرمايه تلف شود ، آن

خسارت به سود جبران مى شود ، وچنانچه تمام سرمايه تلف شود - بدون آن كه

كسى آن را تلف كند - مضاربه باطل مى شود ، واگر كسى آن را تلف نمايد وتلف

كننده بدل آن را بدهد ، مضاربه باطل نمى شود .

مسأله 2285 - اگر عامل بر مالك شرط كند كه خسارت وارد بر سرمايه ، از سود

جبران نشود ، شرط صحيح است ، واز سهم عامل كسر نمى شود .

مسأله 2286 - مالك وعامل - همچنان كه گذشت - مى توانند عقد مضاربه را هر

وقت بخواهند فسخ كنند ، هر چند بعد از عمل وقبل از حصول سود باشد ، ولى اگر

عامل به اذن مالك سفر كرده ومقدارى از سرمايه را براي هزينهء سفر خرج كرده

وبخواهد مضاربه را فسخ كند ، احتياط واجب آن است كه مالك را راضى كند .

مسأله 2287 - اگر بعد از حصول سود ، مضاربه فسخ شود ، بايد آن سود بر طبق قرار

داد بين مالك وعامل تقسيم شود ، واگر يك طرف راضى به قسمت نشود ، طرف

ديگر حق دارد أو را بر قسمت مجبور كند .

مسأله 2288 - اگر مضاربه فسخ شود ، ومال مضاربه يا قسمتى از آن دين باشد ، بايد

عامل آن را از مديون گرفته وبه مالك برگرداند .

مسأله 2289 - اگر سرمايهء مضاربه نزد عامل باشد وبميرد ، چنانچه عين آن معلوم

باشد ، به مالك بر مى گردد ، وچنانچه معلوم نباشد ، بايد به قرعه معين شود ، يا مالك

با ورثهء عامل مصالحه كند .