توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٦٢٤

" احكام مضاربه "

برداشته ، اگر سودى حاصل شود ، از سود كسر وبه سرمايه ضميمه مى شود ، وباقي

مانده ء سود را بر طبق قرار داد قسمت مى كنند .

مسأله 2277 - در مضاربه معتبر نيست ، مالك يك شخص ، وعامل هم يك شخص

باشد ، بلكه مى شود مالك متعدد وعامل يك شخص ، يا عامل متعدد ومالك يك

شخص باشد ، چه سهمى كه از سود در عقد مضاربه براي عاملهاى متعدد مقرر

شده ، برابر ، يا متفاوت باشد .

مسأله 2278 - اگر دو شخص در سرمايه شريك باشند وعامل يك شخص باشد ،

وشرط كنند كه - مثلا - نصف سود براي عامل باشد ، ونصف ديگر بين دو مالك به

تفاضل باشد - يعنى سهم يكى بيشتر از ديگرى باشد - با آن كه در سرمايه برابر

باشند ، يا شرط كنند كه نصف ديگر بين دو شريك به تساوى باشد ، با آن كه سرمايهء

يكى از ديگرى بيشتر باشد ، مضاربه باطل است ، مگر اين كه سود زايد براي يكى از آن

دو در مقابل عملي براي تجارت باشد ، كه در اين صورت صحيح است .

مسأله 2279 - اگر مالك يا عامل بميرد ، مضاربه باطل مى شود .

مسأله 2280 - جايز نيست عامل بدون اذن مالك ، با سرمايه اى كه از مالك گرفته ، با

ديگرى قرار داد مضاربه ببندد ، يا كار با سرمايه را به ديگرى واگذار كند ، يا ديگرى را

براي تجارت با سرمايه أجير كند ، واگر بدون اذن اين تصرفات انجام شود ، ومالك

هم اجازه نكند ، ومال تلف شود ، عامل ضامن است ، ولى أجير گرفتن براي

مقدمات عمل يا وكيل گرفتن براي انجام آنها مانعى ندارد .

مسأله 2281 - هر يك از مالك وعامل مى توانند بر ديگرى ، امرى را كه شرعا جايز

است ، شرط كنند ، مثل آن كه يكى بر ديگرى شرط كند كه مالي بپردازد ، يا كارى

انجام دهد ، ووفاى به اين شرط واجب است ، هر چند عامل ، تجارت وعمل را

انجام ندهد ، يا انجام داده وسودى حاصل نشده باشد .

مسأله 2282 - هرگاه تجارت سود كرد ، عامل سهمى را كه براي أو قرار داده شده ،

مالك مى شود ، هر چند سود قسمت نشده باشد ، ولى هر گونه ضرر وتلفى كه

حاصل شود ، جبران مى شود ، وهنگام ظهور سود معامله ، اگر مالك راضى به

قسمت نشد ، عامل حق ندارد أو را مجبور به پذيرفتن قسمت كند ، واگر عامل