توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٦١٧

" احكام جعاله "

أسب مرا پيدا كند اين گندم را به أو مى دهم ) لازم نيست بگويد آن گندم مال

كجاست وقيمت آن چيست ، وهمچنين اگر مال را معين نكند ، مثلا بگويد : ( كسى

كه أسب مرا پيدا كند ده من گندم به أو مى دهم ) جعاله صحيح است ، ولى احتياط

مؤكد آن است كه خصوصيات آن را كاملا معين نمايد .

مسأله 2250 - اگر جاعل مزد معينى براي كار قرار ندهد ، مثلا بگويد : ( هر كس بچهء

مرا پيدا كند پولى به أو مى دهم ) ومقدار آن را معين نكند ، چنانچه كسى آن عمل را

انجام دهد ، بايد مزد أو را به مقدارى كه كار أو در نظر مردم ارزش دارد بدهد .

مسأله 2251 - اگر عامل پيش از قرارداد كار را انجام داده باشد ، يا بعد از قرارداد به

قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حق مزد گرفتن ندارد .

مسأله 2252 - پيش از آن كه عامل شروع به كار كند ، جاعل مى تواند از قرار خود

برگردد .

مسأله 2253 - بعد از آن كه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد از قرار خود

برگردد اشكال دارد .

مسأله 2254 - عامل مى تواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن عمل

موجب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد ، مثلا اگر كسى بگويد : ( هر كس چشم مرا

عمل كند فلان مقدار به أو مى دهم ) وجراح شروع به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه

اگر عمل را تمام نكند چشم معيوب مى شود ، بايد آن را تمام نمايد ، ودر صورتي كه

ناتمام بگذارد حقي بر جاعل ندارد ، وضامن عيب وضرر هم مى باشد .

مسأله 2255 - اگر عامل كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن أسب

است كه تا تمام نشود براي جاعل فايده ندارد ، عامل نمى تواند چيزى مطالبه كند ،

وهمچنين است اگر جاعل مزد را براي تمام كردن عمل قرار بگذارد ، مثلا بگويد : ( هر

كس لباس مرا بدوزد ده تومان به أو مى دهم ) ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر

مقدار از عمل كه انجام گيرد براي آن مقدار مزد بدهد ، جاعل بايد مزد مقدارى را كه

انجام شده به عامل بدهد ، اگر چه احتياط اين است كه به طور مصالحه يكديگر را

راضى نمايند .