توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٦

مواردى كه انسان مى تواند معامله را به هم بزند

جنس را گرانتر از قيمت معمولى آن بخرد ، چنانچه به قدرى گران خريده كه مردم

به آن اهميت مى دهند ومسامحه نمى كنند ، مى تواند معامله را به هم بزند .

ونيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند ، يا موقع معامله غفلت كند وجنس را

ارزانتر از قيمت آن بفروشد ، در صورتي كه مردم به مقدارى كه ارزان فروخته اهميت

بدهند ومسامحه نكنند ، مى تواند معامله را به هم بزند .

مسأله 2154 - در معاملهء بيع شرط كه مثلا خانهء صد هزار تومانى را به پنجاه هزار

تومان مىفروشند ، وقرار مى گذارند كه اگر فروشنده سر مدت پول را بدهد بتواند

معامله را به هم بزند ، در صورتي كه خريدار وفروشنده قصد خريد وفروش داشته

باشند ، معامله صحيح است .

مسأله 2155 - در معاملهء بيع شرط اگر چه فروشنده اطمينان داشته باشد كه هرگاه

سر مدت پول را ندهد ، خريدار ملك را به أو مى دهد ، معامله صحيح است ، ولى اگر

سر مدت پول را ندهد ، حق ندارد ملك را از خريدار مطالبه كند ، واگر خريدار بعد از

رسيدن مدت بميرد ، نمى تواند ملك را از ورثهء أو مطالبه نمايد .

مسأله 2156 - اگر - مثلا - چاى اعلا را با چاى پست مخلوط كند وبه اسم چاى اعلا

بفروشد ، ومشترى جاهل باشد ، مى تواند معامله را به هم بزند .

مسأله 2157 - اگر معامله بر مالي كه در خارج است نه در ذمه واقع شود ، وخريدار

بفهمد كه آن مال عيبى دارد ، مثلا حيواني را بخرد وبفهمد كه يك چشم آن كور

است ، چنانچه آن عيب پيش از معامله در مال بوده وأو نمى دانسته ، مى تواند

معامله را به هم زده وآن مال را به فروشنده برگرداند ، وچنانچه برگرداندن ممكن

نباشد ، مثل آن كه در آن مال تغييرى حاصل شده ، يا تصرفى كه مانع از رد است

نموده باشد ، در اين صورت فرق قيمت سالم ومعيوب آن معين شود ، وبه نسبت

تفاوت قيمت سالم ومعيوب از ثمني كه به فروشنده داده پس بگيرد ، مثلا مالي را

كه به چهار تومان خريده ، اگر بفهمد معيوب است در صورتي كه قيمت سالم آن

هشت تومان وقيمت معيوب آن شش تومان باشد ، چون فرق قيمت سالم

ومعيوب يك چهارم مى باشد ، مى تواند يك چهارم پولى را كه داده - يعنى يك