توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٤

مواردى كه انسان مى تواند معامله را به هم بزند

مواردى كه انسان مى تواند معامله را به هم بزند

است .

مسأله 2150 - اگر فروشنده يا خريدار تمام چيزى را كه معامله كرده تحويل دهد

وديگرى مقدارى از آن را تحويل دهد واز يكديگر جدا شوند ، معامله نسبت به آن

مقدار كه تحويل داده شده صحيح است ، ولى كسى كه تمام مال به دست أو

نرسيده ، مى تواند معامله را به هم بزند .

مسأله 2151 - اگر خاك نقره ء معدن را به نقره ء خالص ، وخاك طلاى معدن را به

طلاى خالص بفروشند ، معامله باطل است ، مگر آن كه بدانند مقدار طلا يا نقره اى

كه در خاك است با مقدار طلا يا نقره ء خالص برابر است ، ولى فروختن خاك نقره به

طلا وخاك طلا به نقره اشكال ندارد .

مواردى كه انسان مى تواند معامله را به هم بزند

مسأله 2152 - حق به هم زدن معامله را خيار مى گويند ، وخريدار وفروشنده در

يازده صورت مى توانند معامله را به هم بزنند :

( أول ) آن كه خريدار وفروشنده بعد از معامله از يكديگر جدا نشده باشند ، هر

چند از مجلس عقد بيرون آمده باشند ، واين خيار را " خيار مجلس " مى گويند .

( دوم ) آن كه طرف معامله - در بيع يا غير آن - مغبون شده باشد ، واين خيار را

" خيار غبن " گويند .

( سوم ) آن كه در معامله قرارداد كنند كه تا مدت معينى هر دو يا يكى از آنان

بتوانند معامله را به هم بزنند ، وآن را " خيار شرط " گويند .

( چهارم ) آن كه طرف معامله مال خود را بهتر از آنچه هست نشان دهد وطورى

كند كه قيمت مال در نظر مردم زياد شود ، وآن را " خيار تدليس " گويند .

( پنجم ) آن كه يكى از دو طرف معامله با ديگرى شرط كند كه كارى را انجام دهد

وبه آن شرط عمل نشود ، يا شرط كند مالي را كه در خارج است ونه در ذمه ، داراى

خصوصيتى باشد وآن مال داراى آن خصوصيت نباشد ، كه در اين دو صورت شرط

كننده مى تواند معامله را به هم بزند ، وآن را " خيار تخلف شرط "