توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٨٧

شرايط جنس وعوض آن

مسأله 2118 - جنسي را كه مىفروشند وچيزى را كه عوض آن مى گيرند پنج شرط

دارد :

( أول ) آن كه مقدار آن با وزن يا پيمانه يا شماره ومانند اينها معلوم باشد .

( دوم ) آن كه بتوانند آن را تحويل دهند ، واگر فروشنده مثلا مالي بفروشد كه

نمى تواند آن را تحويل دهد ولى مشترى قدرت گرفتن آن را داشته باشد ، كفايت

مى كند ، بنابراين فروختن مثلا اسبى كه فرار كرده وهيچ يك از طرفين قدرت تسلط بر

آن را ندارند ، باطل است ، ولى اگر اسبى را كه فرار كرده با چيزى كه داراى ارزش

است ومى تواند تحويل دهد ، بفروشد ، اگر چه آن أسب پيدا نشود معامله صحيح

است ، وأحوط آن است كه در غير بنده وكنيز گريخته ، چيزى را كه ارزش دارد

بفروشد ، ودر ضمن آن معامله شرط كند كه اگر گريخته پيدا شد مال مشترى باشد .

( سوم ) خصوصياتى را كه در جنس وعوض است وبه واسطهء آنها قيمت

اختلاف پيدا مى كند ، معين نمايند .

( چهارم ) آن كه ملك طلق باشد ، پس مالي كه وقف شده فروش آن جايز نيست ،

مگر در مواردى كه خواهد آمد .

( پنجم ) خود جنس را بفروشد نه منفعت آن را ، پس اگر مثلا منفعت يك سالهء

خانه را بفروشد صحيح نيست ، ولى چنانچه خريدار به جاى پول منفعت ملك خود

را بدهد ، مثلا فرشى را از كسى بخرد وعوض آن را منفعت يك سالهء خانهء خود قرار

دهد ، اشكال ندارد ، واحكام اينها در مسائل آينده خواهد آمد .

مسأله 2119 - جنسي را كه در شهري با وزن يا پيمانه معامله مى كنند ، در آن شهر -

بنابر احتياط - بايد با وزن يا پيمانه بخرد ، ولى مى تواند همان جنس را در شهري كه

با ديدن معامله مى كنند ، با ديدن خريدارى نمايد .

مسأله 2120 - چيزى را كه با وزن خريد وفروش مى كنند ، با پيمانه هم مى شود