توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٠

راه رسيدن به ايمان به خدا

آيا چه علم وحكمتى است كه در آب وخاك مايهء پوسيدن ومرگ پوست دانه

را فرآهم كرده ومغز آن را به حيات گياهى زنده مى كند ؟ !

ريشه را قدرتى مى دهد كه زمين را بشكافد ودر ظلمت خاك قوت وغذاى

گياه را جذب كند ، ودر هر قسمت از سفره ء خاك قوت درختان مختلف را مهيا

كرده ، كه هر گياهى ودرختى غذاى مخصوص خود را بيابد ، وريشهء هر درختى

را طورى قرار داده كه جز قوت مخصوص خود را كه ميوه ء مخصوص آن درخت

را مى دهد جذب نكند ، وبا قوه ء جاذبهء زمين مبارزه كند ، وآب وغذا را به ساقه

وشاخه بفرستد ، ومقارن با فعاليت ريشه در دل خاك براي جستجوى غذا وآب ،

فعاليت ساقه در فضا براي تهيهء نور وهوا شروع شود " كل ميسر لما خلق له " ( 1 ) وهر

چه كوشش شود ريشه اى را كه براي فرورفتن در اعماق خاك ساخته شده ،

وساقه اى را كه براي سر كشيدن به فضا پرداخته شده از آن سنت حكيمانه باز

دارند ، وبر عكس ، ريشه را به جانب فضا وساقه را به زير خاك ببرند ، آن دو با

قانون شكنى مبارزه مى كنند ، ومسير طبيعي خود را مى پيمايند ( ولن تجد لسنة

الله تبديلا ) . ( 2 )

تنها تأمل در آفرينش يك درخت وعروقي كه از ريشهء آن به هزاران برگ با

نظامى بهت انگيز كشيده شده ، وقدرتى كه به هر سلولى از سلولهاى برگ داده

شده كه آب وغذاى خود را به توسط ريشه از اعماق زمين جذب كند ، كافى

است كه انسان ايمان به علم وحكمت نامتناهى بياورد ( أمن خلق السماوات

والأرض وأنزل لكم من السماء ماء فأنبتنا به حدآئق ذات بهجة ما كان لكم أن تنبتوا

شجرهآ أإله مع الله بل هم قوم يعدلون ) ( 3 ) ، ( أأنتم أنشأتم شجرتهآ أم نحن

1 . بحار الأنوار ، جلد 4 ، صفحهء 282 ( هر چيزى ميسر است براي آنچه آفريده شده براي آن ) 2 . سوره ء احزاب ، آيهء 62 ( وهر گز براي سنت خدا تبديلى نمى يا بي ) 3 . سوره ء نمل ، آيهء 60 ( آيا چه كسى آفريد آسمانها وزمين را ونازل كرد براي شما از آسمان آبى ، پس رويانيديم به آن باغهايى كه داراى خرمى است ، نبود براي شما كه برويانيد درخت آنها را ، آيا الهى است با الله ، بلكه آنها قومي هستند كه عدول مى كنند از حق )