توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ١٨٤

زكات

كمك غريب وپدر يتيم است ، شادى أو در چهره ء أو وحزن واندوه أو در دل

اوست ، سركسى را كشف نمى كند ، ستر كسى را هتك نمى كند ، امين بر أمانتها

ودور از خيانتهاست ، حركات أو أدب وكلام أو عجب است ، واز أمور طالب

اعلاى آنها واز اخلاق طالب اسناى آنهاست ، قلب أو با تقوا وعلم أو پاكيزه

است ، هرگاه قدرت پيدا كند عفو مى كند ، وهرگاه وعده دهد وفا مى كند ، نه در

بغضش غرق ونه در حبش هلاك مى شود ( حب وبغض أو ، أو را از اعتدال

خارج نمى كند ) باطل را از دوستش نمى پذيرد ، وحق را بر دشمنش رد نمى كند ،

ونمىآموزد مگر براي آن كه بداند ، ودانا نمى شود مگر براي آن كه به كار ببندد

وعمل كند ، اگر با أهل دنيا راه رود زيرك ترين آنان است ، واگر با أهل آخرت راه

رود پارساترين آنان است . ( 1 )

3 - مدار كمال در كلمات پيشوايان دين بر عقل وعلم وايمان است ، ونسبت

به هر يك به مستفاد قسمتى از يك حديث از امام چهارم حضرت زين

العابدين ( عليه السلام ) اكتفا مى شود كه قريب به مضمون آن اين است :

اگر كسى را ديديد كه از سيرت ومنطق خود ، ترس وعبادت وزهد را نشان

مى دهد ودر حركات خود خضوع وفروتنى را اظهار مى كند ، شتاب زده نشويد ،

فريب أو را نخوريد ، چه بسيار كساني هستند كه از دسترسى به دنيا عاجزند ، پس

دين را وسيلهء صيد دلها قرار مى دهند ، ولى اگر متمكن از حرامى شوند در آن فرو

مى روند ، وهرگاه ديديد از حرام هم عفت مى ورزد ، باز هم مغرور نشويد ، چون

شهوتها وهوسهاى خلق مختلف است ، چه بسيارى از مردمان از مال حرام هر

چند زياد باشد رو بر مىگردانند ولى در مقابل شهوت دامن ، خود را مىبازند ،

واگر ديديد از آن هم عفت ورزيد مغرور نشويد تا ببينيد كه عقل أو چگونه است ،

چه بسيارند كساني كه همهء آنها را ترك كردند ، ولى به عقلي متين رجوع نكردند ،

وافسادشان به جهل از اصلاحشان به عقل بيشتر است ، اگر عقلش را هم متين

يافتيد ، باز مغرور نشويد تا ببينيد در مبارزه ء عقل وهوى آيا با هوسش همراه

1 . بحار الأنوار ، جلد 64 ، صفحهء 310