توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ١٧٨

زكات

اين دستور مقدس نفوس اغنيا را از كدورت وزنگار بخل وحرص وطمع پاك

وأموال آنها را از آلودگى به حقوق فقرا كه به منزلهء خون آنان است پاكيزه كرد ،

وپيوند طبقهء غنى وفقير را به اين وسيله مستحكم نمود ، وفاصلهء بين اين دو طبقه

را - كه بدنه وپيكر جامعه از اين دو تشكيل مى شود - از ميان برد وكدورت را به

الفت تبديل كرد ، وبه بركت اين مقررات وآداب نه تنها حوايج بيچارگان را ، بلكه

عزت نفس وآبرو وشرافت وكرامت انساني آنها را تأمين نمود .

آتش حسد فقرا را به آب رحمت انفاقى كه غنى از فقير در آن انفاق منت

بكشد ، خاموش كرد ، ودر حصار اين زكات وصدقات ، أموال اغنيا را كه مانند

خون در شريان جامعه بايد جريان داشته باشد تا نظام اقتصادى أمت محفوظ

بماند بيمه كرد ، كه حضرت أمير المؤمنين ( عليه السلام ) فرمود : " وحصنوا أموالكم بالزكاة " . ( 1 )

آيا با اجراى چنين برنامه اى از انفاق مال ثروتمندان تا دانش دانشمندان با اين كميت

وكيفيتى كه ملاحظه شد ، فقر مادي ومعنوي در جامعه ريشه كن نخواهد شد ؟ !

اين نمونه اى از حكمت نماز وزكات واثر اين دو در سعادت فرد وجامعه

بود ، بنابراين ديني كه براي هر حركت وسكون وفعل وترك انسان وظيفة معين

كرده است ، كه مجموعهء واجبات ومحرمات ومستحبات ومكروهات ومباحات

را تشكيل مى دهد ، وبراي مصونيت جان وعرض ومال افراد ، حقوق وحدودي

معين نموده ، آيا مراعاة آنها چه مدينهء فاضله اى را به وجود خواهد آورد ؟

از مطالعهء - مثلا - حقوق حيواني كه انسان از أو بار مى كشد ، روشن مى شود كه

حقوق انسان در اين دين چگونه تضمين شده است .

حق مركبى كه انسان بر أو سوار مى شود اين است كه : وقتي به منزل رسيد

- پيش از آن كه به غذاى خود بپردازد - علوفهء أو را آماده كند ، وبه هر آبى رسيد

آب را بر أو عرضه كند كه مبادا تشنگى بكشد ، وتازيانه بر صورت أو نزند ، وبر

پشت أو جز در ميدان جهاد - هنگامى كه ضرورت اقتضا كند - نايستد ، وبيشتر از

طاقت أو بر أو بار نكند واز أو كار نكشد ، وناسزا به أو نگويد ، وچهره ء أو را زشت

1 . نهج البلاغة ، حكم ، شماره ء 146 ( در حصار كنيد اموالتان را به زكات )