توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ١٧٤

نماز

تارة أخرى ) ( 1 ) را بيابد ، وبه معرفت مراحل وجود خود نايل شود .

آنچه گفته شد ذره اى بود از أنوار خورشيد حكمت وهدايت در نماز ، واز

اشاره به اسرار سوره كه بعد از فاتحه خوانده مى شود ، واسرار أذكار وقيام وقعود

وقنوت وتسبيحات أربعة وتشهد وتسليم وآداب نماز به جهت اختصار

صرف نظر مى شود .

اين بود نمونهء عبادت در اسلام ، ودر مقابل عبادت مسيحيان از اين قرار

است : " وچون عبادت كنيد مانند أمتها تكرار باطل مكنيد ، زيرا ايشان گمان

مى برند كه به سبب زياد گفتن مستجاب مى شوند ، پس مثل ايشان مباشيد ، زيرا كه

پدر شما حاجات شما را مى داند پيش از آن كه از أو سؤال كنيد ، پس شما به

اين طور دعا كنيد ، اى پدر ما كه در آسمانى نام تو مقدس باد ، ملكوت تو بيايد ،

اراده ء تو چنان كه در آسمان است ، در زمين نيز كرده شود ، نان كفاف ما را امروز به

ما بده ، وقرضهاى ما را ببخش ، چنان كه ما نيز قرض داران خود را مىبخشيم ،

وما را در آزمايش مياور ، بلكه از شرير ما را رهايى ده زيرا ملكوت وقوت وجلال

تا ابد الآباد از آن توست آمين " . ( 2 )

به بعضي از جهات در اين عبادت اشاره مى شود :

1 - " اى پدر ما " اطلاق پدر بر خدا يا حقيقي است يا مجازى ، اگر به حقيقت

باشد نسبت توليد به خدا ، صفت مخلوق را براي أو ثابت كردن ، وخالق را

مخلوق پنداشتن است ، واگر به مجاز باشد تشبيه است ، وشباهت خالق به

مخلوق ، اثبات صفت مخلوق براي خالق است ، وچنين عبادتي عبادت مخلوق

است نه خالق .

وعبادت در اسلام عبادت خداوندى است كه نبايد عقول را از معرفت أو

تعطيل ونه أو را به غير أو تشبيه كرد .

2 - بعد از اين ثنا براي خدا ، خواستهء آنان نان كفاف است ، مسيحي در نماز نان

1 . سوره ء طه ، آيهء 55 ( از آن آفريديم شما را ودر آن بر مى گردانيم شما را واز آن بيرون مى آوريم شما را بار ديگر ) 2 . إنجيل متى باب ششم