توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ١٦٨

نماز

اقامه به گوش چپ مولود ، وتلقين محتضر به كلمهء توحيد ، يعنى افتتاح واختتام

زندگى انسان بايد به نام خدا باشد .

وبا آن كه دو مرتبه بعد از تكبير شهادت به ( لا إله الا الله ) داده مى شود ، در

آخر هم اين جمله تكرار مى شود ، واين كاشف از نقش اين كلمهء طيبه در كمال

علمي وعملي انسان است .

اين جمله از جهت لفظ ومعنى داراى خصوصياتى است :

حروف آن همان حروف كلمهء ( الله ) است ، وچون زبان بدون اظهار مى تواند

به آن مشغول باشد ريا در آن راه ندارد ، ومشتمل بر نفى واثباتى است كه اعتقاد

راسخ به آن ، به نفى باطل واثبات حق در اعتقادات واخلاق واعمال منتهى

مى شود ، ومعناى حديث سلسلة الذهب آشكار مى گردد كه " كلمة لا إله الا الله

حصني فمن دخل حصني امن من عذابي " . ( 1 )

وبشريت عمق بيان رسول أكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) را درك مى كند كه فرمود : " قولوا لا إله إلا

الله تفلحوا " ( 2 ) واين منفى ومثبت است كه جان بشر را به مركز برق وجود متصل

وبه نور فلاح ورستگارى منور مى نمايد .

با تصفيهء روح نماز گزار به تدبر در ( لا إله الا الله ) هنگام آن مى رسد كه بگويد :

( إني وجهت وجهي للذي فطر السماوات والأرض حنيفا ومآ أنا من المشركين ) ( 3 ) وبا

توجه به فاطر السماوات والأرض از زمين وآسمانها مى گذرد ، وبا هفت تكبير از

هفت حجاب هم مى گذرد ، وبا بلند كردن دستها تا بنا گوش آنچه غير خداست

پشت سر مى اندازد وبه تكبير أو از هر وصفى واز هر حدى كه " الله أكبر من أن

يوصف " پرده ء أوهام وأفكار را در مقابل عظمت أو پاره مى كند ، وآماده ء سخن

گفتن با خدا مى شود ، كه نماز سخن انسان است با خدا ، وقرآن سخن خداست با

1 . بحار الأنوار ، جلد 49 ، صفحهء 123 ( كلمهء لا إله الا الله حصار من است ، پس هر كس در حصار من داخل شد از عذاب من در أمان است ) 2 . بحار الأنوار ، جلد 18 ، صفحهء 202 ( بگوئيد لا إله الا الله رستگار مى شويد ) 3 . سوره ء انعام ، آيهء 79 ( همانا برگرداندم روى خود را بسوى آنكه آفريد آسمانها وزمين را در حالي كه مستقيم باشم به توحيد ونيستم از مشركين )