توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ١٠١

دليل عقلي

مى خواند ، ودر رسيدن به كمالات به هيچ حدى متوقف نيست ، وبه هر مرتبه از

علم وقدرت نايل شود ، تشنهء مرتبهء بالاتر است ، وأنبيا را براي تربيت اين فطرت

فرستاده ، تا أو را به مبدأ كمال نامتناهى هدايت كنند ، واگر زندگى محدود به عمر

آدمي در اين جهان بود ، وجود چنين فطرتى لغو وبعثت أنبيا براي هدايت اين

فطرت عبث بود .

پس حكمت خداوند ايجاب مى كند كه زندگى انسان به حيات مادي

وحيواني ختم نشود ، وحيات انسان براي وصول به كمال مقصود از خلقت ادامه

پيدا كند . ( أفحسبتم أنما خلقنكم عبثا وأنكم إلينا لا ترجعون ) . ( 1 )

3 - فطرت هر انساني حكم مى كند كه بايد حق هر صاحب حقي به أو

داده شود ، وداد هر مظلومى از ظالم گرفته شود ، وهمين فطرت بشر را با

هر مسلك وآيينى به تشكيل دستگاه هاى قضايى ومحكمه هاى عدل وانصاف

وأمي دارد .

واز طرفي روشن است در اين زندگى بسيارى از ستمگران بر اريكهء عزت

واقتدار زندگى را سپرى مى كنند وستمكشان در زير تازيانه وشكنجهء ستمگران

جان مى دهند ، حكمت وعدل وعزت ورحمت خداوند ايجاب مى كند كه داد

آن مظلومان از آن ظالمان گرفته شود ( ولا تحسبن الله غفلا عما يعمل الظالمون

إنما يؤخرهم ليوم تشخص فيه الابصر ) . ( 2 )

4 - حكمت خداوند متعال اقتضا مى كند وسيلهء رسيدن انسان را به غرض

از خلقت وثمره ء وجودش فرآهم كند ، وآن ميسر نيست مگر به امر به

آنچه موجب سعادت اوست ، ونهى از آنچه موجب شقاوت اوست ، واجراى

دستورات الهى با آن كه مخالف هوى وهوس سركش آدمي است ميسر

نيست مگر به خوف ورجاء ، واين دو محقق نمى شود مگر به بشارت وانذار ،

1 . سوره ء مؤمنون ، آيهء 115 ( پس آيا پنداشتيد كه شما را آفريديم بيهوده ، وآن كه شما به سوى ما باز گردانده نمى شويد ؟ ) 2 . سوره ء إبراهيم ، آيهء 42 ( ومپندار البتة خدا را غافل از آنچه مى كنند ستمگران ، جز اين نيست كه آنها را به تأخير مى اندازد براي روزى كه در آن چشمها از گردش باز مى مانند )