توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٧٢

مراتب امر به معروف ونهى از منكر

خفيف‌تر ، به همان اكتفا كند . مثلا اگر احتمال مىدهد كه با تكلم با أو ، مقصود

حاصل مىشود ، به همان اكتفا كند وبه درجه بالاتر ، عمل نكند ، خصوصا اگر

طرف ، شخصي است كه اين نحو عمل موجب هتك أو مىشود .

مسأله 2798 - اگر اعراض نمودن وترك معاشرت با معصيت كار موجب

تخفيف معصيت مىشود يا احتمال بدهد كه موجب تخفيف مىشود ، واجب

است اگر چه بداند موجب ترك به كلى نمىشود ، واين امر در صورتي است كه با

مراتب ديگر ، نتواند از معصيت جلوگيرى كند .

مسأله 2799 - اگر علماء اعلام احتمال بدهند كه اعراض از ظلمه وسلاطين

جور ، موجب تخفيف ظلم آنها مىشود ، واجب است اعراض كنند از آنها وبه

ملت مسلمان بفهمانند اعراض خود را .

مسأله 2800 - مرتبه دوم از امر به معروف ونهى از منكر ، امر ونهى به زبان

است ، پس با احتمال تأثير وحصول ساير شرايط گذشته ، واجب است أهل

معصيت را نهى كنند ، وتارك واجب را امر كنند به آوردن واجب .

مسأله 2801 - اگر احتمال بدهد كه با موعظه ونصيحت ، معصيت كار ترك

مىكند معصيت را ، لازم است اكتفا به آن ، ونبايد از آن تجاوز كند .

مسأله 2802 - اگر مىداند كه نصيحت تأثير ندارد ، واجب است با احتمال

تأثير امر ونهى الزامي كند ، واگر تأثير نمىكند مگر با تشديد در گفتار وتهديد بر

مخالفت ، لازم است لكن بايد از دروغ ومعصيت ديگر احتراز شود .

مسأله 2803 - جايز نيست براي جلوگيرى از معصيت ، ارتكاب معصيت مثل

فحش ودروغ واهانت ، مگر آن كه معصيت ، از چيزهائى باشد كه مورد اهتمام

شارع مقدس باشد وراضى نباشد به آن به هيچ وجه ، مثل قتل نفس محترمه ، در اين

صورت بايد جلوگيرى كند به هر نحو كه ممكن است .

مسأله 2804 - اگر عاصى ترك معصيت نمىكند مگر به جمع ما بين مرتبه أولى

وثانيه از انكار ، واجب است جمع به اين كه هم از أو اعراض كند ، وترك معاشرت