توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٢

احكام قرض

مسأله 2271 - اگر بدهكار غير از خانه‌اى كه در آن نشسته واثاثيه منزل

وچيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد ، چيزى نداشته باشد ، طلبكار نمىتواند

طلب خود را از أو مطالبه نمايد ، بلكه بايد صبر كند تا بتواند بدهى خود را بدهد .

مسأله 2272 - كسى كه بدهكار است ونمىتواند بدهى خود را بدهد ، اگر

كاسب است بايد براي پرداخت بدهى خودش كسب كند وكسى هم كه كاسب

نيست چنانچه بتواند كاسبى كند ، احتياط واجب آن است كه كسب كند وبدهى

خود را بدهد .

مسأله 2273 - كسى كه دسترسى به طلبكار خود ندارد ، چنانچه اميد نداشته

باشد كه أو را پيدا كند ، بايد با اجازه حاكم شرع ، طلب أو را به فقير بدهد وشرط

نيست در فقير كه سيد نباشد .

مسأله 2274 - اگر مال ميت بيشتر از خرج واجب كفن ودفن وبدهى أو نباشد ،

بايد مالش را به همين مصرفها برسانند وبه وارث أو چيزى نمىرسد .

مسأله 2275 - اگر كسى مقدارى پول طلا يا نقره قرض كند وقيمت آن كم شود ،

يا چند برابر گردد ، چنانچه همان مقدار را كه گرفته پس بدهد كافى است ولى اگر

هر دو به غير آن راضى شوند اشكال ندارد .

مسأله 2276 - اگر مالي را كه قرض كرده از بين نرفته باشد وصاحب مال ، آن را

مطالبه كند ، احتياط مستحب آن است كه بدهكار همان مال را به أو بدهد .

مسأله 2277 - اگر كسى كه قرض مىدهد شرط كند كه زيادتر از مقدارى كه

مىدهد بگيرد مثلا يك من گندم بدهد وشرط كند كه يك من وپنج سير بگيرد ، يا

ده تخم مرغ بدهد كه يازده تا بگيرد ، ربا وحرام است بلكه اگر قرار بگذارد كه

بدهكار ، كارى براي أو انجام دهد ، يا چيزى را كه قرض كرده با مقدارى جنس

ديگر پس دهد ، مثلا شرط كند يك تومانى را كه قرض كرده با يك كبريت پس دهد ،

ربا وحرام است ونيز اگر با أو شرط كند كه چيزى را كه قرض مىگيرد بطورى

مخصوصى پس دهد ، مثلا مقدارى طلاى نساخته به أو بدهد وشرط كند كه ساخته

پس بگيرد باز هم ربا وحرام مىباشد . ولى اگر بدون اين كه شرط كند ،

خود بدهكار زيادتر از آنچه قرض كرده پس بدهد اشكال ندارد بلكه

مستحب است .