تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢١

پادشاهى شاپور بن هرمز بن نرسى بن هرمز بن بهرام ابن شاپور بن اردشير بابك

پادشاهى شاپور بن هرمز بن نرسى بن هرمز بن بهرام ابن شاپور بن اردشير بابك

پادشاهى شاپور بن هرمز بن نرسى بن هرمز بن بهرام ابن شاپور بن اردشير بابك

گفتا : چون شاپور به ملك اندر بنشست ، و خبر او به جهان افتاد و ملك عجم بر نام وى بماند ، و ملك ترك و ملك روم و عرب را همه خبر شد كه ملك عجم همه ضايع است و ايشان را ملك نيست ، و كودكى است به گاهواره اندر ملك كردند و ملك بر وى همى نگاه دارند تا بزرگ شود ، و ندانند كه بزرگ شود يا بميرد . پس هر كسى از اين ملوكان كه نام برديم ، اندر ملك عجم طمع كردند ، و هر كسى از زمين عجم آنكه نزديك او بود بگرفت . و از همه كسها بدين ملك اعرابيان بيش طمع كردند كه ايشان گرسنه تر بودند . جمعى بسيار از عرب گرد آمدند از بحرين ، اولاد عبد القيس ، و از هر حىّاى از حدود دريا به پارس آمدند و مردمان را خواستند و چهارپايان براندند و شهرها [ a 113 ] و كس ايشان را باز نداشت ، و چند سال بماندند كه ملك عجم به نام كودكى بود ، و كس هيبت نداشت و هيچ سپاه گرد نيامد تا شاپور بزرگ شد .

چون پنج سال بر آمد ، عقل و تدبير به وى پديد آمد . و نخستين چيزى از اثر عقل كه بر وى پديد آمد آن بود كه يك شب به بام بر خفته بود ، تابستان ، به كوشك مملكت اندر ، به محلَّتى نام وى طيسفون . و مداين بر دجله نهاده است و دجله به ميان شهر اندر مىرود ، نيمى از اين سوى شهر و نيمى از آن سوى ، همچون بغداد .

شاپور سحرگاه از خواب بيدار شد ، غلغل مردمان شنيد گفت : اين چه بانگ است ؟