توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٩

احكام مزارعه

( مسأله 2220 ) مزارعه آنست كه مالك با زارع چنين معامله كند كه مالك زمين

را در اختيار أو بگذارد تا زراعت كند ومقداري از حاصل آن را به مالك بدهد .

( مسأله 2221 ) مزارعه چند شرط دارد :

( أول ) آن كه صاحب زمين به زارع بگويد زمين را براي زراعت به تو واگذار

كردم وزارع هم بگويد قبول كردم ، يا بدون أين كه حرفى بزنند مالك زمين را به زارع

به قصد زراعت واگذار كند وزارع قبول نمايد .

( دوم ) صاحب زمين وزارع هر دو بالغ وعاقل باشند وبا قصد واختيار خود

مزارعه را انجام دهند وسفيه نباشند يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف

نكنند .

( سوم ) مالك وزارع از تمام حاصل زمين ببرند ، پس اگر مثلا شرط كنند كه

آنچه أول يا آخر بدست مىرسد مال يكى از آنان بأشد مزارعه باطل است .

( چهارم ) سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل ومانند اينها بأشد پس اگر مالك

بگويد در أين زمين زراعت كن وهر چه مىخواهى به من بده صحيح نيست ، وهم چنين

است اگر مقدار معينى از حاصل را مثلا ده من فقط براي زارع يا مالك قرار دهند .

( پنجم ) مدتي را كه بايد زمين در اختيار زارع بأشد معين كنند وبايد به مقداري

بأشد كه در آن مدت بدست آمدن حاصل ممكن بأشد . واگر أول مدت را روز معينى

وآخر مدت را رسيدن حاصل قرار دهند كافى است .

( ششم ) زمين قابل زراعت بأشد ويا اگر اكنون آماده نيست بتوانند آن را آماده

زراعت كنند كه در أين صورت نيز مزارعه صحيح است .

( هفتم ) اگر منظور هر كدام آنان زراعت مخصوصى است چيزى را كه زارع بايد

بكارد معين كنند ، ولى اگر زراعت معينى را در نظر ندارند يا زراعتى را كه هر دو در