شرح فصوص الحكم — الصفحة ٠.٦

پيش گفتار

عربى ، كه سخنش رشحه اى از رشحات درياى فضل و كرم خداوندى است ، بى مدد شارحين افكار او ، كه چون سلسلة الذهبي عقايد و افكار او را در سلك نظم كشيده و صدف وار چون در مكنون در سينه پروريده ، و سينه به سينه ، اين امانت گرانقدر را به مستعدان راه صفا سپرده‌اند ، امكان پذير نيست چون درين راه پاى عقل استدلالى ، لنگ است و زبان بيان ألفاظ و كلمات گنگ . راهروان اين راه به قدم نياز و بال پر سوز و ساز بوادى حيرت را پشت سر مىگذارند ، و به فضل و إحسان خداوندى كه دست در عروة الوثقى طريق حق زده‌اند ، به سر منزل يقين و ايمان مىرسند .

پس بيفزا حاجت اى محتاج زود

تا بجوشد در كرم درياى جود

طالبان اين راه را هيچ هادى و رهبرى جز خواست دوست ، دستگير نيست ، و به قول شارح عارف ، خواجه پارسا : « اگر نخواستى داد ، ندادى خواست » .

با نياز از درگاه رحمتش و استمداد همت از منتهيان راه صدق و يقين ، آن چه در اثر مرور و مطالعه در شروح كتاب فصوص الحكم دريافته‌ام ، از راه ايجاز ، به شرح زير بر نظر خطا پوش و عذر نيوش راهيان علم و عرفان عرضه مىدارم .

1 - شارح نخستين كتاب فصوص الحكم .

2 - شروح معتبر فارسى بر فصوص الحكم ابن عربى .

3 - خواجه محمد پارسا و شرح زندگى شارح .

4 - آثار خواجه پارسا .

5 - ويژگيهاى شرح خواجه محمد پارسا بر كتاب فصوص الحكم .

6 - سبك نگارش و انشاى خواجه پارسا .

7 - اساس انديشه در مورد جهانشناسى قوم و توجيه مسائل عرفانى از شرح حاضر : قبل از آفرينش علت آفرينش مراتب وجود حضرات خمس مفاتيح غيب جنّات حق مرتبه انسان كلمه ، قلب ، دل ، اعيان ثابته .

8 - نسخه‌هاى خطى و روش تصحيح متن .

9 - جدول تطبيقى از شرح حاضر با شرح مؤيد الدين جندي ( شارح اول ) ، و