شرح فصوص الحكم — الصفحة ١٨٤

6 فصّ حكمة حقيقيّة في كلمة إسحاقيّة

* متن

و من كونه ربّا يرى الخلق كلَّه

يطالبه من حضرة الملك و الملك

و يعجز عمّا طالبوه بذاته ( 1 )

لذا تر ( 2 ) بعض العارفين به يبكى

* شرح

يعنى چون ظهور او به صفت ربوبيّت بود ، اهل ملك از وى ( 3 ) مطالبت كنند . چرا كه خليفهء حق است بايد كه حقوق عباد به حسب استعداد هر يك برساند .

و حال آنست كه آن ، ذاتى او ( 4 ) نيست تا هر كه خواهد تواند ، بلكه ( 5 ) آن چه نموده شد به غفلت از وى ربوده شد .

* متن

فكن عبد ربّ لا تكن ربّ عبده

فتذهب ( 6 ) بالتعليق في النّار و السّبك

* شرح

يعنى راه سلامت ، كه عجز عبديّت است نگاه دار و به صفت ربوبيّت ظاهر مشو ، كه غيرت احديّت به تو پردازد و در لهب نار جلال كبريا اندازد . « عليكم بدين العجايز » را گوش دار ( 7 ) .

( 1 ) و : لذاته . ( 2 ) د : ترى . س : لذاته . ( 3 ) س : بر وى . ( 4 ) د : روى . ( 5 ) د ، س : كه . ( 6 ) س : مذهب . ( 7 ) د ، س : « را گوش دار » ندارد .