سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٧٨
142 . بودن قرآن پشت سر نمازگزار
141 . شرطيت عدالت ووثوق در امام جماعت
142 . بودن قرآن پشت سر نمازگزار
عموم از آن اخبار ، مثل خبر أول ، چون ظاهر آن اين است كه منع آن حضرت از نافله در شهر
رمضان به لسان أعم بوده است . ومع ذلك دليلي از براي جواز نيست الا اطلاقات أخبار
استحباب جماعت ، وتمسك به آنها مشكل است از جهت اين كه در مقام بيان عموم نيستند .
وأيضا منصرف به معهود مىباشند ، يا اين كه مقيدند به أدله متقدمه . والا بعض اخبار داله بر جواز
جماعت در مطلق نافله ، والتزام به آن بعيد ، وتخصيص به مثل غدير دليل ندارد ، با اين كه
معارضه نمىكنند با أخبار متقدمه . وممكن است حمل اينها بر تقيه ألا ما ارسله الحلبي 1 وآن
ضعيف است به ارسال ، با اين كه ممكن است استفاده كرده باشد از خبري كه دلالت ندارد ، پس
تمسك به آن مشكل است ، والا دعوى اين كه عيد است وجماعت در عيد جايز است ، ضعف
اين ظاهر است . وبالجملة وجهي از براي جواز نيست . وقاعده تسامح نيز جارى نيست ، چون
احتمال حرمت مىرود . واحياء عيد غدير ممكن است به عمل به ساير وظائف آن از قبيل
اطعام نحو آن . ( والله العالم ) .
سؤال 141 : در امام جماعت عدالت لازم است ، يا آن كه وثوق كفايت مىكند ؟ بر تقدير
كفايت ، معنى وثوق را مبين فرمائيد !
جواب : لازم است عدالت ، كه آن ملكه راسخه اجتناب از معاصي است ، يا استقامت فعليه
اگر چه هنوز به حد ملكه نرسيده باشد على وجه ، اگر چه اعتبار ملكه أحوط است . ووثوق ،
در صحت امامت كافى نيست . بلى ، در طريق ثبوت عدالت كفايت مىكند وثوق . ولازم نيست
علم به حصول آن ونه بينه شرعيه ، بلكه وثوق به حصول آن هم كافى است . ومعنى وثوق ،
اطمينان به حصول شئ است مثل اين كه در اين مقام اطمينان داشته باشد به اين كه اين شخص
داراى ملكه عدالت است از روى شياع ، يا معاشرت ، يا نحو اين دو ، وقوله صلى الله عليه وآله
" صل خلف من تثق به " 2 معناه من تثق وتطمئن بعد الته .
سؤال 142 : صلاة جماعت امام در جائى باشد كه بعض از مأمومين در حال صلاة
استدبار به قرآن مىكند مثلا ، آيا بر تقدير حرمت آن ، صلاة امام صحيح است ، يا نه ؟ وهكذا
1 . الكافي في الفقه ، ص 160 . 2 . عين اين عبارت در كتب أربعة ووسائل الشيعة نيست . بلى ، در روايات آمده است : لا تصل الا خلف من تثق بدينه . كافى ج 2 ، 374 ، تهذيب الأحكام ج 3 ، ص 266 ، وسائل الشيعة . ج 5 ، ص 389 .