سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٠.٩

تغيير فتوا در مسأله وجوب خمس 6 . بقاء بر تقليد ميت در صورت تقليد از چند نفر

شماره گذارى اين رجل فرنگى شرايع 10019 مسأله دارد .

از همين فقيه نامدار ، كتاب مختصر النافع است كه گزيده شرايع مىباشد . ترجمه كهن فارسي دارد

كه پس از وفات محقق حلى انجام شده ودر سال 1343 در تهران تحقيق وبه چاپ رسيده است . البتة

ترجمه هاى متعدد ديگرى هم دارد ، كه ظاهرا هنوز به صورت خطى ، در كتابخانه ها موجود وبه چاپ

نرسيده است .

از علامه حلى ( 648 - 724 ) تبصرة المتعلمين وقواعد الأحكام في معرفة الحلال الحرام ، هر دو به

زبان فارسي ترجمه شده است . ترجمه قواعد در كتابخانه مدرسه خيرات خان مشهد موجود است كه

تاريخ ترجمه 732 ه‍ . ق نشان مىدهد 1 . از شهيد أول ( م 786 ) رساله الفيه به فارسي ترجمه شده

است 2

3 - كتب فقهى استدلالي

در اين دسته آثار ، فقيه گاهى در پيرامون متنى از دسته پيش وگاهى مستقيما با مطرح ساختن

حكمي از احكام شرعيه ، نظريات گوناگون ومباني هر يك را ارائه مىدهد وبه نقد وبررسى مىپردازد

ونظر خويش را انتخاب مىكند . گاهى ميان مكاتب مختلف به مقايسه پرداخته مىشود ، نظير خلاف

شيخ طوسي وتذكرة الفقهاء علامه حلى ، ومختلف ايشان وأخيرا جواهر الكلام ، محمد حسن نجفي ،

مكاسب شيخ مرتضى انصارى و . و . و .

4 - كتب قواعد فقهى

در خصوص " سير تحول نگارش قواعد فقهى در ميان فقهاى اماميه " ، در سال 1374 به خواسته

سازمان كنفرانس اسلامى جده ، پژوهشى تحت عنوان فوق ارائه داده أم كه توسط فرهنگستان علوم

إيران به دو زبان عربى وفارسي تكثير شده است . اجمالا آن كه اولين اثر در شيعه كتاب نزهة الناظر في

الجمع بين الأشباه والنظائر اثر يحيى بن سعيد حلى وپس از آن كتاب القواعد والفوائد شهيد أول ( م

786 ) وسپس آثار زيادى به اين سبك نگارش يافته است .

5 - رساله هاى عمليه

رساله عمليه يا به گفته حنفيان خراسان رساله عاميه در تاريخ فقه شيعه پيشينه درازى دارد .

( 1 ) رك . راهنماى كتاب 14 : 981 . ( 2 ) رك . الذريعة : ج 2 ص 296 .