سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٤٦

74 . رآه رفتن در حال نماز

در حال ذكر زائد بر قدر واجب اگر به قصد وظيفة نباشد نيز ضرر ندارد .

سؤال 72 : نماز خواندن در مثل بالا خانه كه از چوب وتخته باشد [ و ] به واسطه حركت

مصلى ، يا ديگران ، في الجملة متحرك ومتزلزل مىشود ، ضرر دارد ، يا نه ؟

جواب : حركت في الجملة ، منافاة با اطمينان ندارد . واگر در غير حال ذكر باشد ، امر

أوضح است .

سؤال 73 : مصلى در بأم يا أطاق مشغول به صلاة مىشود ، طفلى نزد أو است ، قاصد اين

است كه اگر طفل مثلا از أطاق بيرون برود ، يا از جاى خود حركت كند ، أو صلاة را قطع نمايد ،

وأمثال ذلك ، مثل آن كه اگر دزد بيايد قطع نمايد ، آيا اين گونه قصد در أمثال اين موارد منافى

نيت واستمرار آن هست ، يا نه ؟ وهكذا نماز خواندن در مثل حرم در وقت ازدحام كه مظنه

قطع صلاة است ؟

جواب : با فرض اين كه آن امر محتمل ، بعيد الوقوع باشد به حيثيتي كه اطمينان به عدم آن

باشد ، منافى نيست ، بلكه چون شخص عزم ونيت را در حد خود دارد وامر مذكور را مانع از

آن حساب مىكند ، نه اين كه عزمش معلق ومشروط به تقدير عدم آن باشد ، لهذا ممكن است

گفته شود كه : به مطلق مظنه به عدم عارض ، نيت محقق مىشود ، اگر چه اطمينان هم نباشد به

عدم آن ، بلكه گاهى با فرض مانع بودن ، با شك هم محقق مىشود . لكن احتياط به مراعاة

اطمينان ، ترك نشود .

سؤال 74 : در حال صلاة ، چند قدم راه رفتن به طورى كه استقبال به قبله درست باشد

ضرر دارد يا نه ؟

جواب : دو سه قدم ، بلكه بيشتر هم ضرر ندارد ، چون به اين مقدار ، فعل كثير محسوب

نمىشود . با اين كه مناط ، كثرت نيست ، بلكه محو صورت صلاة است . وبه اين مقدار ، بلكه

از يد ، نيز محو حاصل نمىشود . ومع ذلك جمله اى از اخبار ، دلالت دارد بر جواز آن .

كخبر الحلبي عن أبي عبد الله ( ع ) " عن الرجل يخطو أمامه في الصلاة خطوتين ، أو ثلاثا ؟

قال : نعم ، لا بأس . وعن الرجل يقرب نعله بيده ، أو رجله في الصلاة ؟ قال : نعم . " 1

1 . وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 1279 ، روايت 1 .