سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٤١

63 . تخريب مسجد براي توسعه آن

تحول از آن مكان از براي أو حرج باشد پس اگر تصرف أو مستلزم ضرر بر مالك نباشد

ممكن است گفته شود كه : حرج ، رافع حكم غصب است . واگر مستلزم ضرر باشد ، جايز

نيست نماز . چون حرج ، معارض است به ضرر ، بلكه مطلق ماندن ، جايز نيست ، پس بايد

برود به مكان ديگر اگر چه حرج باشد .

سؤال 61 : وضو ونماز مثلا در مكان مغصوب ، يا آب مغصوب ، در حال سهو وغفلت

ونسيان كه از روى بي باكى شده باشد صحيح است ، يا نه ؟

جواب : صحت ، در صورت مفروضه ، محل اشكال است ، چون نهى متوجه است .

سؤال 62 : صحن خانه مثلا چند آجر غصبى معين در آن مفروش است ، پلاسى در آنجا

فرش شده كه روى آجر غصبى را نيز گرفته است ، بر آن طرف پلاس كه روى آجر غصبى

نيست ، نماز خواندن ضرر دارد ، يا نه ؟

وآيا تحريك هواي مجاور آن آجر غصبى ، تصرف در آن است ، يا نه ؟ وأيضا خانه

وأطاق كه مقدارى از زمين آن مغصوب ومعين باشد ، نماز خواندن در باقي آن ، چه صورت

دارد ؟

جواب : نماز در أطراف پلاس ، ضرر ندارد اگر مستلزم تحريك طرف ديگر آن نشود .

وتحريك هوا ، تصرف در آجر محسوب نيست . وهم چنين خانه واطاقى كه مقدارى از آن

مغصوب باشد ، مگر آن كه توقف داشته باشد تصرف در موضع مباح آن بر مقدار مغصوب آن ،

به حيثيتي كه تصرف در اين ، تصرف در آن نيز محسوب شود . ( والله العالم )

سؤال 63 : هل يجوز تخريب المسجد لأجل التوسعة ، مع كثرة المصلين وضيقهم 1 عنهم ، أم

لا ؟

جواب : وان كان ظاهر كلماتهم حيث يقولون : " يجوز نقض المستهدم ( اى ما اشرف

على الانهدام ) عدم الجواز في غير المستهدم . بل في الشرابع : " ويجوز نقض ما استهدم دون

غيره " 2 ومقتضى اطلاقه ، عدم الجواز حتى للتوسعة . وظاهر الشهيدين : التوقف في جواز

التخريب للتوسعة . قال في كرى : " ولو أريد توسعة المسجد ، ففي جواز النقض وجهان : من

1 - والصحى : ضيقه . 2 . شرايع الاسلام ، ج 1 ، ص 117 .