سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٣٣

55 . عدم امكان تطهير در وقت نماز

بعضي از معاصرين تصريح نموده است كه : در مسح جبهه ، بايد ملاحظه الاعلى فالأعلى

نسبت به مجموع اجزاء جبهه شود ، نه به خصوص جزء مسامت مثل وضوء . وجه فرق ، معلوم

نيست ؟ وبالجملة طريق مسح جبهه را بيان فرمائيد ؟ ( چون أطوار مختلفه از فقهاء معاصرين

ديده وشنيده شده [ است ] ) .

جواب : بلى ، مسح جبينين لازم است بنابر أحوط . وبايد تمام جبهه وجبينين مسح شود .

وضرر داشتن انفراج ، معلوم نيست . وعلى الظاهر فرق نباشد ، ما بين عرض كفين وطول آنها

در مسح جبهه . وبا توريب اگر مراعاة الاعلى فالأعلى عرفا بشود ، ضرر ندارد . وبايد به

كفين دفعة باشد ، پس متعاقبا صحيح نيست .

وبايد به تمام هر يك از كفين باشد ، ولو به اين كه بعضي از محل به اين ، وبعضي به آن

مسح شود . ولازم نيست اجراء هر يك بر تمام محل ، اگر چه أحوط است . حاصل اين كه : بايد

مسح شود محل به مجموع كفين با هم ، با مراعاة الاعلى فالأعلى عرفا ، پس به هر قسم بشود

ضرر ندارد .

سؤال 54 : هر گاه يك ظرف آب دارد ، وقدرى خاك وعلم اجمالي دارد به نجاست

أحدهما ، وآب وخاك منحصر است در آن دو ، چه كند ؟

جواب : بايد وضو بگيرد به آن آب ، وتيمم كند به آن خاك . وضرر ندارد احتمال

نجاست بدن أو ، چون شبهه بدوي است .

وهر گاه آب پاك ديگر داشته باشد ، أحوط وضو گرفتن به آن است . هر چند بعيد نيست

جواز وضو به آن آب مشتبه . چون طرفين علم اجمالي ، هر دو محل ابتلاء نيست ، زيرا كه

خاك ، محل ابتلاء أو نيست چون مأمور است به وضو ، نه تيمم . وهر گاه آب أو منحصر باشد

در همان آب ، لكن خاك پاك ديگر داشته باشد ، حكم ، مثل صورت انحصار است كه بايد

وضو بگيرد وتيمم هم بكند ، لكن اين صورت بهتر در تيمم ، اختيار خاك پاك است .

سؤال 55 : چه مىفرمائيد كه شخصي بعد از مغرب ، وقبل از خواندن نماز مغرب وعشا

بدن ، يا لباس أو نجس شود واز سردى هوا ، يا عذر ديگر نتواند تطهير نمايد ، ويقين داشته

باشد كه قبل از فجر ، عذر أو بر طرف مىشود ، مثل اين كه حمام باز مىشود مىرود تطهير

مىكند ، آيا اين هم از ذوى الاعذار محسوب است ؟ ( چنانچه در عروة الوثقى مرقوم است ) يا