سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٣٠

50 . مترتب بودن ثواب بر نماز باطل

" عن الحياض التي بين مكة والمدينة تردها السباع وتلغ فيها الكلاب ويغتسل فيها الجنب ،

أيتوضأ منها ؟ قال : وكم قدر الماء ؟ قلت : إلى نصف الساق ، والى الركبة ، وأقل . قال : توضأ . " 1

سؤال 50 : هر گاه نماز را در أثناء باطل كند ، يا بعد از فراغ ، يا در أثناء منكشف شود

بطلان آن ، آيا قرائت واذكارى كه اتيان كرده ، غير از ثواب انقيادى ، ثواب قرائت وذكر دارد

وصحيح است ، يا نه ؟ وهم چنين هر گاه غسل كند به قصد جمعه وبعد معلوم شد كه روز جمعه

نبوده لكن از أيامي بوده كه غسل در آنها مستحب است ، آيا غسل أو صحيح است ، يا باطل ؟

وبر فرض صحت ، ثواب غسل را دارد يا نه ؟ وهكذا در أمثال اينها ؟

جواب : إما در فرض أول : پس قرائت وأذكار أو صحيح وثواب آنها را دارد ، هر چند قصد

نكرده است الا به عنوان جزئيت نماز ونماز باطل شده است ، يا باطل بوده است .

واما در فرض دوم : پس صحيح است . بنابر آنچه در محل خود محقق شده است از اتحاد

حقيقت أغسال ، پس به قصد اتيان يكى از آنها ، هر چه در آن وقت مطلوب است به عمل آيد ،

مثلا هر گاه در روز جمعه ، ملتفت جمعه بودن نباشد وغسل جنابت يا غير آن بكند به قصد

امتثال امر جنابت ونحو آن ، جمعه نيز به عمل آمده [ است ] . چنانچه [ چنان كه ] لازمه اتحاد

است .

وضرر ندارد عبادت بودن غسل جمعه ، ومعتبر بودن قصد قربت در تحقق عبادت ، زيرا كه

آنچه از أدله مستفاد مىشود از يد از اين نيست كه بايد مقرون به قصد قربت باشد ، ولازم

نيست كه قربت آن ، از جهت امتثال امر خودش باشد ، بلكه مطلق قصد قربت ولو از جهت

ديگر كفايت مىكند در آن ، پس أداء مأمور به ، به امر غسل جمعه ، شده است ، هر چند امتثال

امرش نشده است . وخواص واقعيه غسل جمعه را نيز دارد ، لكن ثواب آن را ندارد .

ودر فرض مذكور در سؤال نيز ، صحيح است ، لكن ثواب ندارد ، چون امتثال امر نكرده

است بالفرض . بلى ، اگر قصد كرده باشد وظيفة يوم را ، وخيال كرده باشد كه غسل جمعه است

ودر واقع غسل ديگر باشد ثواب امتثال را نيز دارد . وسر فرق ما بين فرضين ( كه در أول

1 . الكافي ، ج 3 ، ص 4 ، حديث 7 ، باب الماء الذي تكون فيه قلة ، ودر تهذيب الأحكام ، ج 1 ، ص 417 ، روايت 1317 ودر وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 199 ، باب 9 ، روايت 12 أبواب الماء المطلق . با اختلاف اندكى در ألفاظ .