سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٥

625 . فراموش كردن برخى از مصارف وصيت يا نا ممكن شدن انجام آنها

سؤال 624 : هر گاه در مرض موت مصالحه كرد عيني را كه زايد بر ثلث بود وبعض

ورثه امضا كردند دون البعض الاخر ، وبعد از موت ، آن مصالحه منفسخ شد ، آيا آن مقدار زايد

بر ثلث بر مىگردد به خصوص مجيز ، يا مشترك مىشود بين الجميع ؟

جواب : هر چند به فسخ بر مىگردد به ميت ، ولكن على الظاهر مقدار زايد ، مختص به

خصوص مجيز است . چون مصالحه بعد الفسخ كأن لم يكن مىشود ( والله العالم ) ، لكن مع

ذلك مسأله خالى از اشكال نيست . زيرا كه اجازه وارث ، رضاى به عدم ارث است وفسخ من

حينه است . پس اين ملكي جديد است وبايد برسد به وارث حين الموت ، ولابد من التأمل ،

لكن اينها بنابر اين است كه منجزات از ثلث باشد . واما بنابر مختار كه از أصل است ، پس فرع

ساقط است .

سؤال 625 : هر گاه وصى فراموش كند بعض مصارف وصيت را ، آيا بر مىگردد به وارث

يا نه ؟

جواب : بر نمىگردد . چون وصيت محقق شده است واز ملك وارث بيرون رفته است .

پس به مقتضاى قاعده بايد صرف شود در وجوه بر ، هر چه به حسب علم يا ظن أو أقرب باشد

به وصيت . ودلالت دارد بر اين خصوص روايت محمد بن ريان 1 ، قال : كتبت إلى أبى الحسن ( ع )

أسئله عن انسان أوصى بوصية فلم يحفظ الوصي الا بابا واحدا منها ، كيف يصنع بالباقي ؟ فوقع :

" الأبواب الباقية اجعلها في البر " .

وهم چنين است هر گاه مصرف متعذر شود از غير جهت نسيان ، مثل اين كه وصيت كرده

باشد از براي مسجدى وآن مسجد بالمرة خراب شده باشد .

بلى ، هر گاه تعذر از حين وصيت باشد يا از حين موت ، على الظاهر بر مىگردد به وارث .

چون بر اين تقدير از أول متحقق نشده است . وهر گاه امر داير ما بين وجهين يا وجوه محصوره

باشد ، بهتر تقسيط است . هر چند محتمل است تخيير . ودر أصل مسأله قولي است به رجوع به

وارث ، وآن مختار ابن إدريس وآبى است در كشف الرموز ، وحكايت شده است از شيخ نيز

1 . وسائل ، ج 13 ، أبواب أحكام الوصايا ، باب 61 ، حديث 1 ، ص 453 .