سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٢٥

44 . شك در وضو پس از پايان نماز

سوره ملتفت شود ، احتمال جواز عدول به سوره ( انا أنزلناه ) ضعيف است ، چرا كه عدول از

سوره توحيد ، جايز نيست ، ووجوب وفاء به نذر بر تقديرى است كه مستلزم محرمى نباشد .

ودر اينجا اطلاق دليل عدم جواز عدول نيز هست ، مگر آن كه دعوى انصراف شود . وهو كما

ترى . وأحوط با عدم عدول ، اعاده نماز است نيز .

سؤال 43 : در حال وضو گرفتن با آب نهر ، يا حوض ، حيواني مشغول به آب خوردن

مىشود در نزديك أو ، حركت آب كه به واسطه وضو حاصل مىشود موجب تصرف در لب

آن حيوان است كه اگر از مال صغير باشد موجب بطلان وضو بشود ، يا نه ؟ وهكذا اگر طفل

صغيرى در نزديك أو مشغول به آب خوردن باشد ؟

جواب : أدله حرمت تصرف در مال غير ، شامل اين جور از تصرفات نيست ، بلكه اينها را

تصرف حساب نمىكند .

بلى ، اگر جورى باشد كه تصرف حساب شود ، مثل اين كه فرض شود كه صورت آن

حيوان ، يا آن طفل زخم است ، واگر آب به آن برسد ضرر دارد ، در اين صورت جايز نيست

تحريك آب بر وجهي كه به آن موضع برسد ، لكن بطلان وضو در اين صورت ، بر فرض اين

است كه به ارتماس وضو بگيرد ، والا آب برداشتن ، مقدمه است ، وحرمت آن مستلزم بطلان

وضو نيست .

اللهم الا ان يقال : ان العرف يعد هذا الوضوء الخاص ، تصرفا في ملك الغير ، وان لم يكن

كذلك بالدقة العقلية ، حيث إن التصرف فيه انما هو في مقدمته ، لا في نفسه .

سؤال 44 : هر گاه بعد از نماز ظهر ، شك كند كه آيا وضو گرفتم ، يا نه ، با فرض اين كه

حالت سابقه أو حدث باشد ، چه كند ؟

جواب : بنا بگذارد بر صحت نماز ظهر واين كه وضو داشته [ است ، ] لكن بايد از براي

نماز عصر وساير غايات ، وضو بگيرد . ومقتضاى جريان قاعده تجاوز ، أزيد از حكم به

صحت نماز نيست ، واثبات اين كه وضو گرفته [ است ، ] نمىكند ، مگر به مقدار صحت نماز

ظهر ، چون نسبت به عصر ، وقت وضوى آن باقي است .

وهم چنين است حال ، اگر بعد از عصر شك كند كه آيا نماز ظهر را كرده است ، يا نه ؟ حكم

مىكند به صحت عصر از حيث شرطيت ترتيب فيما بين أو وظهر فقط . وبعبارة أخرى : بعبارة