سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٣

607 . چگونگى عمل به وصيت در صورت عدم وفاى ثلث به تمام آن

والحلبي عدم نفوذ وصيته الا في البر والمعروف ، وعن ظاهر ابن حمزه عدم نفوذها مطلقا ،

وعن الفاضل أنه أنفذها مطلقا تارة ومنعها مطلقا أخرى 1 .

وآيا واجب است بر ولى ، اذن دادن در آن يا اجازه آن ، هر گاه وصيت كند به معروف ،

محل اشكال است . وهم چنين هر گاه در حال حيات ، تصرف مالي كند كه موافق شرع ورويه

عقلا باشد . واما بعد از موت أو ، پس ولايت ولى ساقط است . بلى ، أحوط در صورت وصيت

به معروف اجازه وارث است در مقدار ثلث وأقل از آن ، واين احتياط ترك نشود چون مسأله

محتاج است به تأمل تام ومراجعه تامه ( والله العالم ) .

سؤال 607 : هر گاه وصيت كند به نيابت زيارة واستيجار صلاة وصوم ، وثلث وفاء به

هر دو نكند ، كدام را مقدم دارد ؟

جواب : هر گاه وصيت كند به واجب ومستحب ، تارة اسم ثلث نمىبرد ، تارة مىگويد : از

ثلث فلان وفلان كنيد . ثم تارة واجب را مقدم ذكر مىكند ، تارة مستحب را ، تارة با هم بدون

ترتيب .

اما در صورت أولى ، پس واجب از أصل مال خارج مىشود وآن مستحب از ثلث ، هر قدر

وفا كند ، چه در ذكر مقدم دارد يا نه . واما در صورت دويم ، پس هر گاه واجب را مقدم دارد ،

اشكالى نيست وبايد عمل شود به آن ، اگر از ثلث زياد آمد در مستحب صرف مىشود .

واگر واجب را مؤخر ذكر كند ، محتمل است تقديم مستحب ، پس اگر از ثلث زياد آمد ،

صرف واجب مىشود واگر زياد نيامد يا وفا نكرد ، از أصل خارج مىشود ، از جهت اخبار داله

بر الأول فالأول 2 . ومحتمل است تقديم واجب ، هر چند مؤخر باشد . از جهت اهتمام به آن ،

واز جهت صحيحه معاوية بن عمار 3 ، قال إن امرأة من أهلي ماتت ، وأوصت إلى بثلث مالها ،

وأمرت أن يعتق عنها ويتصدق ويحج عنها ، فنظرت فيه فلم يبلغ ، فقال ع : " ابدأ بالحج فإنه

فريضة من فرايض الله وتجعل ما بقي طائفة في العتق وطائفة في الصدقة " به اعتبار تعليل آن .

1 . الدروس الشرعية ، چاپ جامعه مدرسين قم ، ج 2 ، ص 299 . 2 . وسائل ، ج 13 ، أبواب أحكام الوصايا ، باب 11 ، حديث 3 ، وباب 66 ، حديث 1 ، وباب 67 ، حديث 1 ، وباب 69 ، حديث 2 . 3 . همان ، باب 65 ، حديث 1 ، ص 455 ، حديث نقل به معنى شده است .