سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٣١٥

508 . بيع عين مستأجره از سوى مؤجر در أثناء مدت اجاره

براي ارضاع ولدش واگر چه ولد از خود زوجه باشد .

واشكال به اين كه اجاره ، تمليك منافع است در اينجا لبن از أعيان است ، مدفوع است به

اين كه مناط در منفعت بودن ، عرف است ودر عرف ارضاع را از منافع حساب مىكنند . پس

حاجت نيست به اين كه گفته شود مستأجر عليه ، فعل ارضاع است يا اين كه خارج به اجماع

است . وبنابر اين اجاره شاة منحه 1 واجاره چاه از براي آب كشيدن وحمام به اين كه در آن

آب صرف مىشود وهكذا ، بي اشكال مىشود . وهم چنين اجاره دادن درخت از براي ثمر آن .

وهر گاه أجير شدن أو منافى حق الاستمتاع زوج باشد ، جايز نيست . بلكه هر گاه منافى نبود

وأجير شد بعد اتفاق افتاد كه زوج اراده استمتاع كرد ، حق أو مقدم بر حق مستأجر .

سؤال 506 : شخصي عبد خود را أجير غير كرد وبعد أو را آزاد كرد . آيا اجاره باطل

مىشود يا نه ؟

جواب : باطل نمىشود . چنانچه هر گاه عين مستأجره را بيع كند ، اجاره برقرار است .

واشكالى در مسأله نيست هر چند نقل قول به بطلان شده است در مسأله عتق ، لكن الظاهر

كما قيل إن القائل من العامة . واگر آن اجاره را فسخ كردند ، منافع آن عبد مدة الإجارة

بر مىگردد به مالك . ولازم نيست بر مستأجر يا بر مالك بعد الفسخ نفقه آن عبد ، چون

وجوب نفقه تابع ملكيت عين است پس نفقه أو از بيت المال است . واگر نباشد ، از كسب

خودش انفاق مىكند اگر منافى حق مستأجر نباشد . مثل اين كه در شب كسب كند براي انفاق

بر خود . واگر نتواند بدون منافى ، نفقه خودش مقدم است بر حق مستأجر . بلى ، ذمه أو مشغول

مىشود به مقدار آن از براي مستأجر .

وآنچه نقل شده از علامه در قواعد 2 ، از اين كه نفقه أو بر مالك است ، از جهت اين كه منفعت

أو را استيفاء كرده است پس گويا باقي است بر ملك أو ، ضعيف است .

سؤال 507 : هر گاه عبدي به اجاره داد ودر يد مستأجر هم آمد وبعد از آن گريخت ، آيا

مىتواند مستأجر فسخ نمايد يا نه ؟

جواب : تصريحى از علماء در اين مسأله ونظير آن ، مثل اين كه دابه را اجاره كند ودر

1 . شاة منحه : گوسفند شيرده 2 . قواعد الأحكام ، قطع رحلي ، جزء أول ، ص 225 .