سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٢٩٩

فروع مزارعه 479 . وجوب زكات بر مالك زمين وعامل مزارع

اشخاصى كه در آن زراعت كنند . واز بابت اجاره زمين ، چهار يك محصول را از گندم وجو

بعد از تصفيه به صاحب زمين مىدهند . اگر آن گندم وجو به حد نصاب برسد ، آيا زكات بر

صاحب زمين واجب است يا نه ؟ وبر فرض وجوب ، آيا در صورتي كه خودش مستحق زكات

باشد يا آن كه مقروض باشد ، مىتواند خود صاحب زمين به ذمه اش قبول كند يا به قرض خود

بدهد يا نه ؟

جواب : اگر بعنوان مزارعه مىدهد به آن اشخاص به قرار مذكور ، كه چهار يك محصول

مال أو باشد ، پس اگر حصه أو به حد نصاب برسد ، بايد زكات آن را بدهد ، والا فلا . واگر

بعنوان اجاره باشد ، پس باطل است از دو جهت : يكى از بابت جهالت مال الاجاره وديگرى

از جهت اين كه اجاره دادن زمين به گندم يا جو از همان زمين صحيح نيست . پس مستحق آن

چهار يك نيست . بلكه تمام گندم يا جو مال زارع است وزكات بر أو است . ومالك زمين

مستحق أجرة المثل زمين است .

واگر به عوض اجرت المثل ، گندم يا جو همان زمين را بدهد ، باز بر مالك زمين زكات

واجب نيست . چون وجوب زكات بر كسى است كه به زراعت مالك شود ، نه به وجه ديگر .

واما سؤال از اين كه هر گاه زكات واجب باشد وخودش فقير باشد ، مىتواند صرف خود

كند يا أداء دين خود از آن بكند ، پس نمىتواند ، هر چند در غايت فقر وپريشانى باشد . بلى

مىتواند بعد از دادن ، از غيرى زكات بگيرد . وبنابر اين هر گاه بر دو نفر واجب باشد زكات

دادن وهر دو فقير باشند ، مىتواند أحدهما زكات خود را به آن ديگرى بدهد وآن ديگرى

هم زكات خود را به أو بدهد .