سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ١٧٦

291 . ارث خيار

زمان اجاره حق مستأجر است يا آن كه به موت موجر ، آن اجاره باطل مىشود ؟

جواب : هر گاه مصالحه كرده است به ايشان به شرط اين كه ما دام العمر منفعت ، مال خودش

باشد وبعد آنچه قابل اجاره بوده است اجاره داده به آن پسر در مدت بيست سال ، به موت أو

اجاره منفسخ مىشود . چون بيش از مقدار حيات خود منفعت را مالك نبوده است .

سؤال 287 : شخصي ملكي از خالصه جات ديوان ، يعنى از املاك مجهول المالك

مجهول الحال ، از سلطنت جور ابتياع نموده وچون نزد واقفين به حال املاك تقريبا اشتهار

داشته كه اين ملك ، قريب دويست سال قبل وقف شده است بر بطون أولاد مالك ، وپيش

همين شخص مبتاع ، صدق اين حكايت مشتهر ، مظنون بود ، لهذا از اين بطن متأخر ، همان

ملك را اجاره نمود تا مدت پنجاه سال ، وبعد ذلك همان ملك را وقف نموده بر وجوه بر ، اين

وقف صحيح است يا باطل ؟

جواب : هر گاه وقفيت سابقه معلوم نشده وثابت شرعي هم نشده است ، امر آن املاك را

امر املاك مجهولة المالك است ، راجع به حاكم شرع مىشود . پس بايد رجوع به أو شود واز

أو بخرد يا به اذن أو وقف كند . واجاره كردن از بطن ، بر فرض شبهه ووقفيت پنجاه سال رفع

اشكال با ثمره نمىكند . غاية الأمر هر گاه از جميع نفوس بطن متأخر اجاره كرده است ، اين

اجاره تا مدت حيات آنها نافع است ، والا در حق طبقه بعد از ايشان ثمر ندارد ، چون اجاره به

موت آنها باطل مىشود . مگر آن كه بطن بعدى هم امضاء كند آن اجاره را ، پس هر گاه وقفيت

ثابت نشد رجوع كند به حاكم شرع از براي تصحيح وقف خودش ( والله العالم ) .

سؤال 288 : شخصي ملكي خالصه ديوان خريده وبدون اين كه بتوسط حاكم شرع آن را

مباح نمايد ، آن را وقف نموده است . صورت صحيح دارد يا نه ؟

جواب : صورت صحيح آن ، ارجاع به حاكم شرع است تا وقف را اجازه كند اگر صلاح

بداند يا به أو فروخته أو تجديد كند وقفيت را ( والله العالم ) .

سؤال 289 : هر گاه شخصي مرحوم شود سه نفر أولاد داشته واملاكى هم داشته ، تصرف

ودخالت املاك با يك نفر از أولاد آن مرحوم بوده ، هر قدر از منافع املاك ، بعد از مخارج

سه نفر أولاد ، زياد آمده وعايد شده همان يك نفر به جهت خودش ملك جديدى ابتياع نموده