سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ١٣٤

221 . لزوم نائب گرفتن براي عاجزى كه قبلا از روى تقصير به حج نرفته است

221 . لزوم نائب گرفتن براي عاجزى كه قبلا از روى تقصير به حج نرفته است

حج ، بدون تفصيل ما بين اين كه ديان مطالب باشد ، يا نه ، ودين حال باشد ، يا مؤجل ، بلكه

مقتضاى اطلاق آنها عدم فرق است ما بين صورت استقرار حج در ذمه ، وعدم آن . وأيضا

در حج مستثنيات دين ملاحظه نمىشود بعد از استقرار آن . وأيضا اكتساب از براي حج مستقر ،

واجب است بلا اشكال ، واز براي أداء دين واجب نيست على المشهور ، اگر چه أحوط است .

حاصل اين كه از براي حج نيز جهت ترجيح هست . پس در مسأله سه احتمال است كه

سوم تخيير بين الامرين باشد . اينها همه ، در صورت استقرار حج ، حال بودن دين ، ومطالب

بودن ديان است ، با فرض اين كه ارضاء أو به وجهي از وجوه ممكن نباشد . وبر فرض تقديم

دين ، اگر عصيان كند وبه حج رود حج أو صحيح است .

سؤال 221 : هر گاه كسى حج بر أو واجب ومستقر شد ونرفت ، حال به سبب ضعف

وپيرى وناخوشى مزاج وزحمت راه وشدائدى كه در آن است شاق است تحمل آن ، آيا

مىتواند نايب بگيرد ، يا نه ؟ وهر گاه نائب گرفت وبعد متمكن شد مجزى است ، يا نه ؟ واگر

وفات كرد ثانيا بايد نائب بگيرد ، يا نه ؟ وهر گاه حج را تأخير انداخت به خيال آن كه خودش

مبتلاى نوكرى حكام جور است ، واگر برود وبرگردد باز مبتلاى أمور غير مشروعه خواهد

شد ، آيا اين قسم تأخير جايز است ، يا خير ؟

جواب : در صورت استقرار وجوب هر گاه تأخير انداخت وحال متمكن نيست ، يا خوف

ضرر دارد ، يا حرجى است كه تحمل آن بسيار صعب است ، واجب است نائب گرفتن . وهر گاه

بعد متمكن شد وعذر أو زائل شد ، ثانيا واجب است برود بنابر مشهور . واگر نرفت واجب

است بعد از فوت أو نائب بگيرند ، لكن كفايت آن خالى از قوت نيست . بلى ، هر گاه متمكن

نشد وفوت شد واجب نيست نائب گرفتن .

اينها در صورتي است كه رجاء زوال عذر نداشته باشد ، والا واجب نيست . بلى ، مستحب

است نائب گرفتن ، بلكه أحوط است ، ولكن اين مجزى از حجة الاسلام نيست ، بلكه بعد از

فوت أو واجب است نائب گرفتن .

وأما هر گاه حج بر أو مستقر نشده باشد وجوب استنابه معلوم نيست ، هر چند احتياط

شديد در نائب گرفتن است ، بلكه خالى از قوت نيست به شرط عدم رجاء زوال عذر . وهر گاه