سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ١٠٤

تعلق خمس به اشيائى كه ماليت ندارند تعلق خمس به أشياء زينتى تعلق خمس به درخت ميوه دار كه براي مصرف شخصي مى بأشد 183 . لزوم قصد نيابت از مالك اصلى يا فعلى در پرداخت مظالم

ورياحين وأمثال آنها كه از براي زينت خانه غرس مىشود ، وهكذا شجره اى كه غرض از

غرس آن خوردن ميوه آن باشد ، نه فروش واكتساب ، آيا خمس آنها لازم است ، يا نه ؟

جواب : أما در دو صورت أولى پس ظاهر وجوب خمس است در آنها ، چون جزء مؤنه

اين سنه محسوب نمىشود . بلى ، اگر متعارف در تحصيل خانه ، اين طريق باشد بعيد نيست كه

مؤنه محسوب شود . وشايد نظر محقق قمى ( قدس سره ) كه در اجوبه مسائل حكم به عدم

خمس نموده است 1 به اين قسم باشد .

وأما در صورت سوم دور نيست كه از مؤنه محسوب شود ، چرا كه طريقه تحصيل درخت

به جهت انتفاع به نماء آن اين جور است ، لكن أحوط مع ذلك دادن خمس آن است ، خصوصا

اگر تحصيل درخت ميوه دار به شراء آن ، يا به شراء بستان مشتمل بر آن ممكن باشد ودر

نماءات متصله آنها نيز خمس لازم نيست ، اگر خود آنها را از مؤنه گرفتيم . بلى ، اگر خمس در

آنها لازم دانستيم در نماءات آنها نيز لازم است . وبنابر تعلق خمس به عين آنها فرق ما بين

درختهائى كه ماليت دارند ، يا ندارند ، نيست . با اين كه چگونه مىشود ماليت نداشته باشد ، چرا

كه لا أقل ممكن است انتفاع به هيمه آنها . واما درخت گل وأمثال آن كه به جهت زينت باشد

جزء مؤنه محسوب است ، مثل درخت ميوه دارد كه غرض از غرس آن انتفاع به ميوه آن

باشد .

سؤال 183 : در رد مظالم كه صدقه مىدهد از جانب مالك با موت أو وانتقال به

وارثش ، بايد قصد كند صدقه از جانب مالك اصلى را ، يا مالك فعلى كه وارث است ؟

وبر تقدير لزوم قصد مالك فعلى ، اگر قصد مالك اصلى كرده باشد غفلة ، يا جهلا چه

صورت دارد ؟

ديگر آن كه بعضي از عوام ، ملتفت قصد صدقه نيستند ، اجمالا به عنوان رد مظالم مىدهند

صحيح است ، يا نه ؟

ديگر آن كه قصد تقرب در دادن ، لازم است ، يا نه ؟ واگر رياء بدهد صحيح است ، يا نه ؟

جواب : بنابر اين كه قصد از جانب مالك ، لازم باشد ظاهر اين است كه بايد قصد كند

1 . جامع الشتات ص 49 .