سؤال وجواب ( فارسي ) — الصفحة ٨٥

156 . خواندن نماز مستحبى با داشتن نماز قضا

بلكه أحوط در صورت نبودن پسر ، وجوب بر مطلق أرحام است الأقرب فالأقرب . ودر

صورت عدم وجود من يقضى منهما از خودشان بازپرس مىشود اگر از روى عصيان ترك

كرده باشند ، والا معذور مىباشند ، اگر چه شغل ذمه باقي است . ولذا اگر يكى [ از ] مؤمنين قربة

إلى الله تبرعا قضا كند به نيابت ايشان صحيح است ، ومثاب ومأجور مىباشد ، چون احسان

كرده است به برادر مؤمن مضطر ، چون كه أفقر همهء مردم ومضطرتر همه است ، چون دستش

از چاره كوتاه است . واحسان به أو بهتر است از احسان به احياء . ( وفقنا الله وساير اخواننا

المؤمنين لكل خير ) .

سؤال 155 : كسى كه معلوم نيست تقليد كرده باشد ، يا تقليد نكرده ، يا تقليد كسى كرده

است كه صلاة فائته را از ثلث ميت مىداند ، يا [ از ] أصل مىداند ولى ورثه از ثلث مىدانند ،

وهمچنين ساير عبادات أو كه بايد قضا بشود مال مرد است ووصيت نكرده است تكليف ورثه

چيست ؟ آيا فرق است بين آن كه تقليد هيچ نكرده ، وبين آن كه كرده ، يا نه ؟ جواب مسأله [ را ]

بيان فرمائيد !

جواب : آن كه تقليد كرده ولكن عباداتش را باطلا به اعتقاد خودش آورده ، يا آن كه هيچ

نياورد تا دين شده ، بايد ورثه آنها را استيجار نمايند ولو وصيت نكرده باشد . ومناط در دين

شدن ونشدن تقليد خود ميت است . وأما آنهائى كه تقليد نكرده ، ومسأله هم خلافي است بين

علماء ، ولكن عبادات آورده مثلا صلاة بي سوره خوانده ، يا روزه گرفته ودر روز شرب توتون

كرده ، حال كه فوت شده ورثه تقليد كسى مىنمايد كه صلاة بلا سوره را صحيح مىداند ،

وشرب توتون را مبطل صوم نمىداند در اين حال مناط تقليد ورثه است ، به جهت آن كه دين

شدن آنها منوط است بر اين كه ميت تقليد مجتهدي كرده باشد كه صلاة بلا سوره ، يا صوم كذائى

را باطل بداند ، ومفروض آن است كه آن دو بطلانش در حق ميت معلوم نيست . وهم چنين در

ساير از عباداتى كه محل خلاف است بين علماء ، پس اگر خمس وزكات يا حج أو هم فرضا

در مسائل خلافيه اخلال كرده باشد ، يا معلوم نباشد كيفيت آوردنش وفعلا ورثه أو آنها را

اجتهادا ، يا تقليدا ، آنها را صحيح بدانند قضاء واعاده لازم نيست . كما اين كه در اين جاها اگر

ورثه هم باطل بدانند بايد قضاء واعاده نمايند ، چون أو را مديون مىدانند . ( والله العالم )

سؤال 156 : نماز مستحبى با اشتغال ذمه به فوائت جايز است ، يا نه ؟ وهكذا أجير شدن