جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٧

كتاب الحج

ورود عتبات واداى زيارات ووفاى به خدمات مشروطه معلوم شود كه راه مكة مسدود

است ، در اين صورت ، از اجرت مزبوره چه چيز به زيد مىرسد ؟

وهرگاه زيد ، از جمله اعراب باشد كه طي طريق مكة از عتبات تا به مكة بر ايشان

أسهل است از طي طريق راه عجم از منزل عمرو تا به عتبات ، به خلاف عكامهاى عجم كه

طي طريق عجم از خانه عمرو تا به عتبات برايشان أسهل است از طي طريق عتبات تا

مكة ، آيا زيد مزبور ، در اخذ اجرت در تقسيم ، ملاحظه حال عكامهاى عرب مىكند يا

عجم ؟ وهرگاه عمرو بگويد من تو را از براي حج استيجار كرده‌ام با وجودي كه متعارف

در اجرت نفس حج ، بيش از ده يا پانزده اشرفى نيست ، قول أو مسموع است يا نه ؟

وهرگاه به وجهي از وجوه ، عمرو بطلان صيغه اجاره را ثابت كند آيا مستأجر ، مستحق چه

چيز است ؟

جواب : هرگاه أجير ، ممنوع شود از حج به سبب مسدود شدن راه ، عقد اجاره

منفسخ مىشود وبه مقدار عملي كه كرده است از اجرت به أو مىدهند وتتمه را از أو

استرداد مىكنند ، هرگاه داده باشند . وهرگاه أجير بگويد كه من در سال آينده ، بجا

مىآورم اجاره را بر هم نزنيد . لازم نيست أجابت أو على الأقوى . پس آنچه را در ازاى

خدمات راه قرار داده‌اند بايد ملاحظه كرد كه آن قدر از مسافت وزمان را كه خدمت

كرده ، اجرت المثل آن چه چيز است وهم چنين اجرت المثل خدمت مجموع طي مسافت

چه چيز است ونسبت ميان اينها را ملاحظه كنند وبه همان نسبت ، آنچه را به عمل

آورده از اجرت مسمى مىدهند وتتمه را استراداد مىكنند وفرقى ميان ممنوع شدن از

حج قبل از احرام وبعد از احرام نيست .

وآنچه در مسئله موت نايب ذكر كرده اند كه هرگاه بعد از دخول حرم يا احرام

باشد استرداد نمىشود آن به سبب دليل خارج است ودر اجرت المثل ، ملاحظه خدمات

أصل مسافت را مىكنند . يعنى أهل خبره هرگاه بگويند كه اگر شخصي ، خدمات

شخصي را از أصفهان متوجه شود تا نجف اشرف ، اجرت أو چقدر است واگر متوجه

خدمات شود ، از أصفهان تا مكة چقدر است ، همان مقدار تفاوت را از اجرت مسمى وضع