جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٦

كتاب الحج

گذران نمود وذل سؤال را به خود راه نداده وضرب از دست اشخاصى كه توقع وجه

گرفتن دارند نخورد ؟ از براي خدا ، آنچه بر اين حقير لازم است كه به عمل بياورم اعلام

فرمايند .

جواب : آنچه حقير از ثقة معتمدى شنيدم كه در اين سنوات ، دو دفعه از راه دريا

رفته ، كه يكى از آنها همين سالى بود كه حقير ، مشرف شده بودم پرسيدم كه به چقدر

مىتوان رفت ؟ گفت : به چهار صد قروش به آسانى مىتوان رفت . واما خوف مرض ، پس

اگر از حال خود ، تجربه كرده است كه به دريا نشستن ضررى دارد كه متحمل نمىتواند

شد ، يا طبيب حاذق ثقة بگويد كه مضر است ، ظاهر اين است كه مستطيع نباشد ، واما

محض احتمال ضرر يا خوف از مجرد استفراغ كردن وقى كردن در روز أول ، چنان كه

غالب مردم ، مبتلا بر آن مىشوند ، پس آن عذرى نمىشود ، پس هرگاه مالك اين مقدار

هستيد بعد از وضع دين ومؤنه عيال واجب النفقة تا مراجعت ، بايد به روى .

واما راه خشكى : پس اگر از راه شام ، خواهى به روى كه مأمن وظاهر اين است كه

از اين طرف راه منحصر است در آن از براي سرنشين ، ممكن است به هزار قروش يا

كمتر توان رفت ، بلكه شايد به نهصد قروش هم توان رفت وبه كجاوه ومحمل به هزار

ودويست قروش توان رفت وخوف تحريك صفرا ، هرگاه دفع شود به سايبان بر سر شتر

هم مىتوان به آن درست كرد . به هر حال ، در أيام حرام كه بايد سر برهنه بود ( وهر چند

جايز است پوشيدن سر در حالت عذر ، وقرباني كشتن ) وبه هر حال ، تدبيراتى كه

كرده‌اى كه جمع نشود ، هر چند از براي خودت فايده كرده باشد نهايت هر پسرت كه

صاحب چهل تومان يا بيشتر باشد احتمال استطاعت را از براي آنها قرار داده‌اى واز

براي مستطيع ، تمامى ملك تنها معتبر نيست ، بلكه مجموع مال را حساب مىكنند

وهمان دين ومؤنه يك سال را حساب مىكنند . بلى هرگاه كسى باشد كه اگر املاك را

بفروشد به غير گدايى در برگشتن چاره ندارد ، در آنجا حكم به فروختن نمىكنم ، ولكن

شما وأمثال شما وأولاد شما چنين نيستيد ، به جهت آنكه زكات گرفتن از براي شما

ممكن است وخارج از زي شما نيست واز جمله مستثنيات استطاعت خانه نشيمن است