جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٤

كتاب الصوم

براي زن هم لازم است ( 1 ) ؟ در اين نيز خلاف است ظاهر اطلاق أكثر أصحاب ، چنان كه

بعض أصحاب گفته‌اند عموم است ، هر چند از ذكرى ظاهر مىشود كه ظاهر أصحاب ،

اختصاص به مرد است . چنان كه از مسئله حبوه ( 2 ) ظاهر مىشود وتصريح شيخ در نهاية

ومبسوط وابن براج ومحقق در شرايع وعلامه در مختلف وشهيد در دروس ولمعه

لزوم قضاست از آن . ودر ذكرى هم ميل به آن كرده وعلامه اين را در مختلف اسناد به

جماعت داده ودر قواعد اشكال كرده واز تحرير ، توقف ظاهر مىشود .

واما قول به عدم وجوب قضا . پس آن قول ابن إدريس است واظهر قول أول است

به جهت آنكه غالب اشتراك مرد وزن است در احكام ، وخصوص اخبار متقدمه ، مثل

صحيحه أبى حمزه وموثقه محمد بن مسلم . وظاهر اين است كه در اخبارى كه لفظ

" رجل " مذكور است از باب مثال است نه از باب تخصيص . چنان كه در ذكرى اشاره به

آن كرده .

اگر بگويى كه اين اخبار دلالت بر وجوب ندارد ، بلكه ظاهر آنها بيان مشروعيت

است .

گوييم كه قراين مقام ومعهود بودن قضا در آنچه واجب است به انضمام فهم

أصحاب واستدلال ايشان مرجح اراده وجوب است ، واگر بگويى كه اين منافى است با

آنچه پيش اختيار كردى در مسئله سفر كه هر گاه متمكن از قضا نشده باشد وبميرد

قضاى روزه واجب نيست . وهمين اخبار را حمل بر استحباب كردى ، گوييم حمل آنها

بر استحباب در صورت عدم تمكن ، منافاة با دلالت آنها بر وجوب قضا در صورت

تمكن از باب تنبيه ندارد .

والحاصل : از آن اخبار مستفاد مىشود ( به انضمام قراين سابقه ) وجوب قضاى ولى

1 : يعنى آيا تنها عبادت به جاى مانده از مرد متوفى بايد قضا شود يا عبادت به جاى مانده زن متوفى هم بايد قضا شود ؟ - ؟ 2 : اگر وجوب قضاى عبادت پدر بر فرزند أكبر در مقابل حبوه واجب است پس قضاى عبادت مادر واجب نيست زيرا در ارث مادر حبوه نيست .