جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٠

كتاب الصوم

دعوى اجماع بر وجوب صيام است بر ولى ، چون رد بر مخالفين كرده كه ايشان به غير

تصدق ، چيزى را ضرور نمىدانند ، نه اينكه دعوى اجماع بر تقديم صدقه كرده باشند ،

چنان كه كلام أو كالصريح است در اين ، پس بنابر اين قول ابن أبي عقيل در نهايت ضعف

است . چون خلاف مشهور علما وأحاديث معتبره مستفيضه ودو اجماع منقول است .

ودور نيست كه تقديم صدقه يا انفراد صدقه كه از روايت أبى مريم بر مىآيد محمول بر

تقيه باشد وچون روايت أبى مريم مضطرب است ، اين هم مورث ضعف اعتماد مىشود

واز اينجا ظاهر مىشود ضعف قول به تخيير نيز ، چنان كه از مبسوط نقل شده بود .

واما استدلالي كه علامه از براي ابن عقيل كرده به آية

شريفه " ليس للانسان الا ما سعى " ومقتضاى آن ، اين است كه روزه ولى به أو نفعي

نخواهد داشت . جواب از آنچه پيش گفتيم ظاهر شد .

مسئله سوم : هرگاه فوت شود روزه از مسافر ، پس در آن دو قول است وآنچه ظاهر

مىشود اين است كه قول أكثر ، تفصيل باشد مثل مريض ، كه مشروط است وجوب قضا

بر ولى به تمكن مسافر از ادا يا قضا ، اگر چه به آن باشد كه در بين سفر ، قصد اقامه بكند

پس بر أو قضا هست . واين قول منقول است از شيخ در نهاية وخلاف ومحقق در نافع

وعلامه در بسيارى از كتابهاى أو ، وظاهر ابن إدريس ومختار شهيدين در لمعه وشرح

آن . ومستند ايشان ، أصل است واجماع منقول از شيخ در خلاف . واينكه هرگاه مكلف

خود متمكن نشود از أو ساقط است ، پس از ولى به طريق أولى ساقط خواهد بود وعلت

منصوصه در مرسله ابن بكير متقدم . وهمچنين در روايت أبى بصير متقدم .

وقول ديگر كه لزوم قضاست ، وآن مختار محقق است در شرايع وصاحب مدارك .

ومنقول است از شيخ در تهذيب ويحيى بن سعيد ، واز ظاهر صدوق وتذكرهه .

ودليل آن صحيحه أبى حمزه است ، عن ابن جعفر ( ع ) قال : سئلته عن امرأة مرضت في شهر

رمضان أو طمثت أو سافرت فماتت قبل خروج شهر رمضان هل يقضى عنها ؟ قال :

اما الطمث والمرض فلا واما السفر ( 1 ) فنعم . وبه اين مضمون است موثقه محمد بن مسلم ( 2 )

و

1 و 2 : همان مرجع ، ح 4 و 2