جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٣
كتاب الصوم
كتاب الصوم
كتاب الصوم
391 - سؤال : اگر منجم به حسابي كه مبنى بر قواعد متقنه مستحكمه تجريديه ؟ ؟
واكريه ؟ ؟ است استنباط آخر ما هي نمايد ومكرر عمل كند وسهو در حساب نكند وبر أو
علم قطعي حاصل شود كه امشب مثلا غره رمضان يا شوال است " بحيث لا يشك
ولا يرتاب فيه " ومانع رؤيت غيمى يا غير آن به عمل آيد ، بر أو هست كه به علم خود عمل
كند وروزه گيرد وافطار كند ، چون مناط تكاليف شرعيه بر علم است ان أمكن ، ودر
مسئله ، فرض آن شده ، هر چند موجب علم ديگران نشود . آيا جايز است عمل به اين علم ،
يا جايز نيست ؟ واز جناب آقا سيد ( 1 ) على استفتا شده ، عمل به اين علم را واجب دانسته بر
منجم مزبور .
جواب : شايد مراد جناب سيد اين باشد كه بر فرض حصول علم مىتوان عمل كرد
واين خوب است ، ولكن اين فرض غير متحقق الحصول است وشاهد بر آن حصر أهل بيت
نبوت معرفت هلال را در رؤيت وشهادت وعد ؟ ؟ ثلثين از شهر سابق ، وچون ايشان
حكيمترين حكما وعالمترين أهل عالمند به مسائل نجوم وحكمت وغيره ، در اين حصر
تنبيه است بر اينكه چنين فرضى ممكن نيست ومدعى اين علم ، جاهل است به جهل
1 : آقا سيد على طباطبائى معروف به " صاحب رياض " مقيم نجف اشرف ومعاصر ميرزا .