جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٨

كتاب الخمس

كند به خانه سابقه ورفع حاجت بشود ، پس ترك خمس در قيمت زايد بر آن مقدار از

زمين ، مشكل است ، ولكن اظهر جواز است .

365 - سؤال : شخص مزبور ، پول خمس داده هم داشته است ، آيا آن خرج

گل كارى از آن محسوب مىشود يا نه ؟ وآن خانه سابقه قدرى موروثى آن شخص بوده

وقدرى را ابتياع نموده است ، وجه آن خانه خمس دارد يا نه ؟

جواب : مؤنه سال ( خرج خانه ساختن به قدر حاجت باشد يا ساير اخراجات ) اظهر

اين است كه از پول خمس داده ، وضع مىشود وهرگاه اخراجات خانه ساختن از پول

خمس داده ، تمام شد ديگر در قيمت آن خانه كهنه خمسي نيست ، مگر اينكه آن خانه را

به پول خمس نداده ، خريده باشد .

366 - سؤال : شخصي پول خمس داده داشته ودر بين سال ، كسب نموده

وآنچه نفع كه پيدا كرده است با قدرى از سرمايه خرج خانه ومؤنه سال كرده ، آيا اين خرج

را از پول خمس كند وخمس نفع را بدهد ، يا آنكه چون خرج شده است نفع ، خمس ندارد ؟ .

جواب : مجرد خرج كردن نفع ، باعث عدم اعتبار مؤنه از پول خمس داده نمىشود

بلكه اظهر اين است كه مقدار سرمايه را وضع مىكند واخراجات كه كرده از پول خمس

داده ، وضع مىكند وآنچه از نفع هم صرف ضروريات مؤنه شده ، هر گاه پول خمس داده ،

وفا نمىكرد وبه اين نفع تمام كرده ، آن را نيز وضع مىكند وآنچه فاضل آيد از نفع واز

مؤنه سال ، خمس آن را مىدهد .

367 - سؤال : چون رأى عالي اين است كه مؤنه سال از چيزى كه شأن آن خرج

كردن نيست وضع نمىشود وسرمايه از شأن آن خرج كردن نيست ، هرگاه سرمايه به

قدرى باشد كه ربح آن زايد از كفايت مؤنه سال آن شخص باشد ، آيا خمس به مقدار زايد

سرمايه ، تعلق مىگيرد يا نه ؟

جواب : سرمايه به قدرى كه منافع آن كفايت أو كند در خور زي أو ، از جمله مالي

است كه مؤنه از آن وضع نمىشود ، وهرگاه زايد بر آن باشد بايد مؤنه را از آن حساب

كرد ، يعنى از آن زايد . مثلا صد تومان سرمايه دارد وبه پنجاه تومان سرمايه ، كار أو