جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٠

كتاب الزكاة

323 : سؤال : زكات انگور به چه نحو متحقق مىشود ومويز وانگور را به چه طور

بر آورد بايد كرد ، با آنكه بعضي انگورها را مويز نمىباشد واگر باشد مويز ضايعى

خواهد بود .

جواب : در انگور واجب است ، خواه مويز خوب از آن به عمل آمده باشد يا نه

وشايد اگر نصاب آن را به سه برابر نصاب مويز وگندم وجو حساب كنند خوب باشد ،

پس هرگاه نصاب غله ، سيصد صاع باشد ، آن را نهصد صاع حساب كنند ، مگر اينكه آن

نوع خاص انگور ، از اين قرار به عمل نيايد ، در آن صورت تخمين مويز آن قسم انگور را

بكنند . والله العالم .

324 : سؤال : در زكات غله چه چيز را اخراج مىكنند به غير از خراج سلطان

واين كه متأخرين مؤن را وضع مىكنند ، آيا خرج قنات ونجار وحداد وحصاد وساير آنچه

مالك غرامت مىكشد به جهت زراعت ، داخل مؤن است واخراج بايد نمود از غله يا نه ؟

جواب : اظهر در نزد حقير آن است كه آنچه بعد از انعقاد حب كه وقت تعلق

وجوب است خرج شود همه وضع شود مثل اجرت حصار ( 1 ) وچرخ به آن وپشته‌كش

وأمثال آن وهمچنين هر قدر كه به نسبت بما بعد انعقاد حب ملاحظه شود ( از اجرت

سركار ودشتبان وتنقيه قنات وأمثال به قدر آنچه رسد ما بعد انعقاد حب است ) وضع

مىشود واما اخراجات ما قبل انعقاد حب ، پس أحوط آن است كه وضع نشود وزكات آن را بدهند . والله العالم .

325 : سؤال : حدى از براي خراج سلطان مقرر فرموده‌اند يا نه ؟ يعنى آنچه در

ولايت حواله مىشود ( از وجوه ديواني به زراعت حواله وتقسيم مىشود ) اينها همه اخراج

بايد نمود وباقي را هرگاه به حد نصاب رسد بايد داد ؟

جواب : اما خراج سلطان پس هر چند در وضع آن از زكات در أمثال اين زمان

1 : اگر لفظ " حصار " درست باشد ودر حقيقت " حصاد " نباشد بىترديد مشروط است بر اينكه عمل حصار كشى فقط به خاطر محصول همان سال باشد وشايد " حصاد " صحيح باشد كه نسخه‌برداران به صورت " حصار " در آورده‌اند .