جامع الشتات ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٨٣

كتاب الصلاة

است دلالت بر اين مطلب هست ، زيرا كه مدلول آن ، اين است كه مادامى كه همه صفوف

متفرق نشده ساقط مىشود ، وچنانچه نفى جنس صف ، به نفى جميع افراد است انتفاء هر

يك از صفوف هم به انتفاء همهه اجزاء آن است ، زيرا گاه است كه اطلاق صف ، بر يك نفر

هم مىشود ، چنان كه در جاى تنگى كه عرض آن به قدر يك نفر باشد وطول آن به قدر

صد نفر ، وسر آن در محازى قبله باشد بر هر مردى صادق است كه صف است وچون در

معنى صف ، مساواة معتبر است ، چنان كه در تسويه قدمين در حال قيام مذكور است ، گاه

هست كه تسويه با مجرد امام كافى است در صدق صف ، اگر مأموم ديگر نباشد ، ومفهوم

روايت ( 1 ) ديگر أبى بصير هم ، دلالت بر مدعى دارد ، چون مقتضاى اين است كه هرگاه همه

متفرق نشده‌اند ساقط مىشود وبر اين يك نفر كه باقي مانده صادق است كه هنوز اختيار

مفارقت نكرده است .

وآخوند ملا محمد باقر مجلسي ( ره ) اين حكم از نسبت به فتواى أصحاب داده است ،

چنان كه از حاشية تهذيب منقول است وبه هر حال ، فرقى نيست ما بين اينكه آن شخص كه

باقي مانده مشغول تعقيب باشد يا نه ؟ وروايت أبى على ، دلالتى بر اعتبار آن ندارد ، چنان كه

پوشيده نيست .

188 - سؤال : هر گاه در بين نماز از براي امام ، امرى روى داد كه نداند مبطل نماز

است يا نه ، وقرار دهد كه نماز را تمام كند واعاده هم بكند ، آيا در اين صورت بر أو واجب

است كه به مأمومين بگويد كه من نماز را اعاده مىكنم ، شما هم اعاده كنيد ، يا نه ؟

جواب : هرگاه جهل أو به ابطال ، از راه جهل به حصول آنچه آن را مبطل مىداند است

يا به سبب اينكه آيا اين فرد از افراد آنچه كه مبطل است هست يا نه ، نماز أو صحيح است

واعاده هم ظاهرا در كار نيست ونه اعلام مأمومين .

وهرگاه از راه جهل به اين باشد كه اين هم يكى از مبطلات است يا نه وتقصير هم در

اخذ مسائل نكرده ، باز بنا را به صحت مىگذارد ومثل سابق است .

1 : همان مرجع : ح 1 .