شرح فصوص الحكم — الجزء ١، الصفحة ٠.٢٨

مؤخّره ( تكملهء مقدّمه )

ضبط ديوان و مثنوى ، اختلاف زيادى داشت ، به علَّت اينكه ضبط خوارزمى احتمالا بر اساس نسخه اى ، اگر چند نامعتبر ، ولى كهن ، بوده است ، از آوردن صورت مضبوط در نسخه هاى شرح فصوص عدول نكردم . بعنوان نمونه به موارد زير توجّه بفرماييد :

1 - ضبط خوارزمى 453 :

زان شاه كه او را هوس طبل و علم نيست

ديوانه شدم بر سر ديوانه قلم نيست

از دور بينى تو مرا شخص رونده

زان شخص بپرهيز كه او غير عدم نيست

پيش آ و عدم شو كه عدم معدن جانست

ليكن نه چنان جان كه بجز غصه و غم نيست

- كه مصراع چهارم و ششم در ديوان شمس ، تصحيح فروزانفر 1 / 199 چنين است : آن شخص خيالست ولى غير عدم نيست / اما نه چنين جان كه بجز غصه و غم نيست .

و به اين بيت توجّه بفرماييد ، ضبط خوارزمى 430 :

دل تست چون چراغى بگرفته شش فتيله

همه از چه گشت روشنگر ازين شرر نداى ؟

ضبط فروزانفر 6 / ب 30025

سر تست چون چراغى ، بگرفته شش فتيله

همه شش ز چيست روشن اگر آن شرر ندارى

نجيب مايل هروى

1 / 6 / 1364