اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١١٣

اشكال يا تقرير نظر ماديين

خودش مساوى است و پيوسته مدرك خود را ثابت مىانگارد چنان كه اگر دو جسم را با حركت متشابه فرض كنيم كه از حيث جهت و سرعت حركت با هم مساوى بوده باشند نسبت بهمديگر تغيير پيدا نكرده و در يك حال ثابت خواهند ماند .

پاسخ

سخن ما در موضوع همين پندار و انگاشته همان است كه در پاسخهاى گذشته گفتيم و گذشته از آن در مورد دو حركت متشابه براى اين سكون نسبى اگر واقعيتى قائل نشويم تاثيرى ندارد و اگر واقعيتى قائل شويم در جهان خارج از ما يك موجودى ثابت پيدا خواهد شد كه خاصه تغيير ماده را ندارد و اين اشكالى است بر ماديين نه بر ما

اشكال يا تقرير نظر ماديين

اين دانشمندان مىگويند در جهان طبيعت تاثير يك طرفى به حكم آزمايشهاى علمى موجود نيست و هر مؤثر متاثرى را مىخواهد كه عينا در وجود اثر ذى دخل بوده باشد و به همين لحاظ مؤثر هم هست پس اثر پيوسته با شركت طرفين حاصل شده و فرزند زائيده مجموع پدر مادر مؤثر و متاثر مادى خود مىباشد پس ادراك حسى نيز نتيجه تاثير متقابل ماده خارج و سلسله اعصاب يا مغز مىباشد كه در پديده هاى زنده و من جمله انسان يافته مىشود و چنان كه تاثير اعصاب يا مغز بى وجود ماده خارجى معنى ندارد و همچنين تاثير ماده خارجى بى تاثر اعصاب يا مغز معنى ندارد همچنان تاثير و تاثر ماده خارجى و اعصاب يا مغز بى تولد و پيدايش اثرى

يا بد خود را در مدت زندگانى پيش خود حاضر ببيند چندين قرن است كه فلاسفه الهى اين ادعا را دارند