روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٥

[ ترجمه ]

و قولى دگر آن است كه : * ( وَفِي ذلِكُمْ ) * ، اشارت است الى قوله : * ( وَيَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ ) * ، يعنى در استبقاء دختران و قتل پسران بلاء و امتحانى است عظيم كه طبع مردم به پسران مايل باشد و از دختران نافر ، از اين جا گفت حق تعالى : وَإِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالأُنْثى ظَلَّ وَجْهُه مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ ( 1 ) ، و شاعر اين معنى نظم كرد :

سروران ما لهما ثالث

حياة البنين و موت البنات

لقول النبىّ عليه السّلا

م و دفن البنات من المكرمات

و ديگر [ ى ] ( 2 ) مىگويد در حقّ دختران و به معنى كرده است :

القبر اخفى سترة للبنات

و دفنها يروى من المكرمات

اما ترى الرّحمن سبحانه

قد وضع النّعش بجنب البنات

و ديگرى مىگويد در استثقال دختران :

لكلّ ابى بنت اذا هى ادركت

ثلاثة اصهار اذا ذكر الصّهر

فزوج يراعيها و بيت يكنّها

و قبر يواريها و خيرهم القبر

و ديگرى مىگويد در استثقال رنج عيال ، و نيز معنى انگيخته است :

ما للمعيل و للمعالي انّما [ 81 - ر ]

يسعى اليهنّ الفريد الواحد

كالشّمس تجتاب السّماء فريدة

و ابو بنات النّعش فيها راكد

يعنى النّجم الَّذي يقال له القطب لأنّ بنات النّعش تدور حوله . و براى آن گفت خداى : * ( مِنْ رَبِّكُمْ ) * ، كه تكليف كرد تحمّل مشقّت ايشان و تربيت و احسان با ايشان ، خلاف آن كه عرب كردندى از وأد ( 3 ) كه دختران را زنده دفن كردندى در جاهليّت تا ناسزايى به خطبت ايشان نيايد ، و از اين جا گفت آن شاعر كه ناكفوى به خطبت دختر ( 4 ) او آمد :

تبغّى ابن كوز و السّفاهة كاسمها

ليستاد منّا ان شتونا لياليا

فما اكبر الاشياء عندي حزازة ( 5 )

بأن ابت مزريّا عليك و زاريا

و انّا على عضّ الزّمان الَّذي ترى

نعالج من كره المخازى الدّواهيا

( 1 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 58 . ( 2 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد . ( 3 ) . دب ، فق ، آج ، لب ، مب ، مر : از وأدى . ( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : دختران . ( 5 ) . اساس : خزازة ، با توجّه به مج و معنى عبارت تصحيح شد .