روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣
سورة فاتحة الكتاب
أكلت برقية حقّ ،
اگر كسى به فسون باطل چيزى خورد [ 6 - پ ] تو با ( 1 ) فسون حق خواهى خوردن .
امّا « صلاة » : اخبار متظاهر است به آن كه رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - اين سوره را صلاة خواند تا بدانند كه نماز تمام ( 2 ) نباشد الَّا بدان ( 3 ) . ابو هريره روايت كند از رسول - عليه الصّلوة و السّلام - كه گفت ، خداى تعالى گفت :
قسمت الصّلوة بيني و بين عبدي ، يعنى سورة الفاتحة نصفين فنصفها لي و نصفها لعبدي و لعبدي ما سأل ،
گفت : من قسمت كردم نماز را يعنى سورهء فاتحة الكتاب را از ميان من ( 4 ) و ميان بنده‌ام دو نيمه . يك نيمه مراست و يك نيمه بنده را ( 5 ) ، و بندهء مراست آنچه بخواست .
آنگه گفت : چون بنده ( 6 ) گويد :
* ( الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * ( 7 ) * ( ) *
، خداى تعالى گويد :
حمدني عبدي
، بندهء من حمد من گفت . و چون گويد :
* ( الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ( 8 )
، خداى تعالى گويد :
اثنى على عبدي
، بندهء من بر من ثنا گفت . و چون گفت :
* ( مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ) * ( 9 )
، خداى تعالى گويد :
مجدني عبدي
، بندهء من مجد من مىگويد : چون گويد :
* ( إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ) * ( 10 )
، خداى تعالى گويد :
هذا بيني و بين عبدي ،
اين از ميان من و بندهء من است . چون گويد :
* ( اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) * ( 11 )
- تا به آخر سورت ، خداى تعالى گويد :
هذا لعبدي و لعبدي ما سأل
، اين بندهء مراست خاصّه ، و او راست آنچه بخواست از من .
اكنون اهل علم خلاف كردند در آن كه اين سورت مكّى است يا مدنى ؟
مجاهد و عطا گفتند : مدنى است ، و قتاده و عبد اللَّه عبّاس گفتند : مكّى است . و بعضى ديگر گفتند : اين سورت هم مكّى است و هم مدنى ( 12 ) از عظم شأن او يك بار
( 1 ) . مج ، وز ، مب ، مر : به . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : درست . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : به اين سوره . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها : خود . ( 5 ) . مج ، دب ، آج ، لب : بندهء مرا ، فق ، وز ، مب ، مر : بندهء مراست . ( 6 ) . مب من . ( 7 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 2 . ( 8 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 3 . ( 9 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 4 . ( 10 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 5 . ( 11 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 6 . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها كه .