رسائل فقهى ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٥

ماهيّت طنز در فرهنگ دينى

نظرى نهان بيفكن ، مگرش عيان ببينى

گرش از جهان نبينى به جهان چه ديده باشى ؟

در حديث شريف معراج هم آمده است كه ، دل خوشى و دل گرمى مؤمنين به ياد خدا و محبت خداوند و رضايت و خشنودى خداوند است « . . نعيمهم فى الدّنيا ذكرى و محبّتى و رضائى عنهم » و از طرف ديگر غم و اندوهى ندارند . « الَّا همّا واحدا » ( مگر يك همّ ) و آن همّ اين است كه نكند از مقام رضاى الهى جدا شوند . بنا بر اين ، اين دو پديده قابل اجتماع در درون آدمى مىباشند .

يا شعر سعدى كه مىگويد :

آب حيات من است خاك سر كوى دوست

گر دو جهان خرّمى است ما و غم روى دوست

يك روز با مرحوم شهيد آية الله مرتضى مطهرى رحمه الله با جمعى نشسته بوديم ، گفتيم كه هر يك از ما از كدام شعر خيلى خوشش آمده ! ؟ هر يك از دوستان شعرى خواند ، ايشان گفت : من از اين شعر سعدى خيلى خوشم آمده است .

آب حيات من است خاك سر كوى دوست

گر دو جهان خرّمى است ما و غم روى دوست

گر شب هجران مرا تاختن آرد اجل

روز قيامت زنم خيمه به پهلوى دوست

آن غم و اندوهى كه آدمى با شادى احساس تضاد مىكند ، اندوه و شادى معمولى است ، نه اشكى و تبسّمى كه دو پيام از يك دوستند ، اينها با همديگر مىسازند . به عبارت ديگر خنده و گريه مستند به عامل اصلى ، حكايت مىكند .

خنده از لطفت حكايت مىكند

گريه از قهرت شكايت مىكند

اين دو پيغام مخالف در جهان

از يكى دلبر روايت مىكند