قاموس قرآن ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩

[ آيا آدم پيغمبر بود ؟ ]

بيش نيستند ولى اختلاف كردند .

در آيهء ما نحن فيه معنى چنين مىشود :

مردم يك امتاند پس خداوند براى رفع اختلاف و ايجاد نظم پيامبران را بر انگيخت تا يگانگى و وحدت آنها حفظ شود .

ولى به نظر من در آيهء ما نحن فيه « كان » دلالت بماضى و گذشته دارد و از حال بشر اوّلى حكايت مىكند .

در مجمع از امام باقر عليه السّلام نقل فرموده : « قالَ كانُوا قَبْلَ نوحٍ امَّةً واحدةً عَلى فَطْرَةِ الله لا مُهتدينَ و لا ضُلَّالًا فَبَعَثَ الله النَّبيّينَ » از اين روايت نيز مىشود عدم نبوّت آدم اوّلى را بدست آورد .

در نهج البلاغه خطبهء اول فرموده :

« وَاصْطَفى سُبْحانَه مِنْ وُلْدِه انْبِياءَ . . . » مىشود گفت : خودش پيمبر نبود و پيامبران از فرزندانش مبعوث شدند . ولى كلام امام عليه السّلام از اين هم آبى نيست كه خودش پيغمبر بود انبيائى هم از فرزندانش مبعوث گرديدند گر چه ظهور اوّلى قوىتر است .

بعضىها از آيهء : * ( « إِنَّ الله اصْطَفى آدَمَ وَنُوحاً وَآلَ إِبْراهِيمَ وَآلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ » ) * آل عمران : 33 استفاده كرده و گفته‌اند انسان بر آدم سبقت دارد و آدم فرد بخصوصى است و ابو البشر نيست و از ميان انسانها مبعوث شده زيرا خداوند براى بعثت آدم و نوح يك * ( « اصْطَفى » ) * فرموده چنان كه نوح از ميان مردمان برخاسته آدم هم از ميان جمعيّتى مبعوث شده است .

نتيجه اين مىشود كه او اوّلين پيغمبر است ولى اوّلين بشر نيست و از اين مىشود بدست آورد كه بشر اوليّه پيغمبر نبوده و پيامبران بعدا مبعوث شده‌اند .

اينكه گفته‌اند : آدم ابو البشر نيست ظاهرا مخالف آيهء : * ( « إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ الله كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ . . . » ) * آل عمران : 59 است كه آدم را بشر اوّلى و ابو البشر معرفى مىكند .

از طرف ديگر : اصطفاء لازم نگرفته حتما از ميان مردم باشد