أوصاف الأشراف — الصفحة ٣٦

فصل چهارم : در رياضت

اخلاق ملكه كند ، شيطانى ، و در تنزيل اين جمله نفس امارّه آمده است يعنى « امّارة بالسوء » اگر اين رذائل در وى ثابت باشد .

امّا اگر در وى ثابت نباشد ، يا وقتى ميل به شركند و وقتى ميل به خير ، و چون ميل به خير كند از ميل به شر پشيمان شود و خويشتن را ملامت كند مر آن نفس را لوّامه خوانده‌اند .

و نفسى را كه منقاد عقل باشد و طلب خير او را ملكه شده او را نفس مطمئنّه ناميده است .

و غرض از رياضت سه چيز است :

يكى رفع موانع از وصول به حق ، از شواغل ظاهره و باطنه .

دوم مطيع گردانيدن نفس حيوانى مر عقل عملى را كه باعث باشد بر طلب كمال .

و سوم ملكه گردانيدن نفس انسانى را به ثبات بر آنچه معدّ او باشد قبول فيض حقتعالى را تا به كمالى كه او را ممكن باشد برسد .