أوصاف الأشراف — الصفحة ٣٢

فصل دوّم : در زهد

نه در دنيا و نه در آخرت ، و ملكه گردانيدن اين صفت نفس را ، به زجر باشد از طلب مشتهيات او و رياضت دادن او به امور شاقّه تا ترك غرض در وى راسخ شود .

در حكايات زهّاد آمده است كه شخصى سى سال سر گوسفند پخته و پالوده فروخت و از هيچكدام چاشنى ( 1 )

نگرفت ، از او سبب اين رياضت پرسيدند ، گفت : وقتى نفس من آرزوى اين دو طعام كرد او را به مباشرت اتخاذ ( 2 )

اين دو طعام با عدم وصول به آن آرزو مالش دادم تا ديگر ميل به هيچ مشتهى نكند .

و مثل كسى كه در دنيا زهد اختيار كند جهت طمع نجاتى يا ثوابى در آخرت ، مثل كسى باشد كه از دنائت طبع و پستى به همّت ( 3 )

روزها تناول طعام نكند با وفور احتياج ، تا در ضيافتى متوقع ، طعام بسيار تواند خورد ، يا كسى كه در تجارت متاعى بدهد و بستاند ( 4 )

كه بدان سود كند .

و در سلوك راه حقيقت منفعت زهد رفع شواغل باشد تا سالك به چيزى مشغول نگردد و از وصول به مقصد باز نماند .

( 1 ) ن : به هيچ وقت . .

( 2 ) - ن و گ : اتحاد . .

( 3 ) - ن : از دنائت همت . .

( 4 ) - ن و گ : و متاعى بستاند . .