قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي ) — الصفحة ٢٥
2 - تاريخچه قضاء وقدر در ميان مسلمين
2 - تاريخچه قضاء وقدر در ميان مسلمين
2 - تاريخچه بحث قضاء وقدر در ميان مسلمين
مى دانيم كه بحثهاى كلاسيك آنچنان كه از تواريخ استفاده مى شود ، از نيمه أول
قرن أول هجرى آغاز شد در ميان بحثهاى كلامي ، ظاهرا از همه قديمى تر مسألة
قضاء وقدر وبحث جبر واختيار است . طرح اين مسألة در ميان مسلمين آن هم در
صدر اسلام ، يك امر طبيعي بود زيرا :
أولا : اين مسألة چون با سرنوشت انسانها مربوط است ، مورد علاقة هر انساني
است كه به بلوغ فكرى رسيده است ، شايد انساني يافت نشود كه اندك مايه تفكر
علمي وفلسفي در أو باشد واين مسألة برايش طرح نشده باشد ، چنان كه جامعه اى
يافت نمى شود كه وارد مرحله اى از مراحل تفكر شده باشد واين مسألة را براي
خود طرح نكرده باشد . جامعه اسلامى هم كه به علل بسيارى زود وسريع وارد
مرحله تفكر علمي شد ، خواه ناخواه در رديف اولين مسائلي كه برايش مطرح شد ،
همين مسألة قضاء وقدر وجبر واختيار بوده است .
ثانيا : در قرآن مجيد وكلمات رسول الله ( ص ) سخنان ومطالب زيادى در اين
رابطه مطرح شده است كه محرك انديشه ها در اين مسألة اساسى است به طور
مكرر وصريح ، در آيات وروايات ، مسألة سرنوشت وقضاء وقدر را تأييد كرده ،